De wollen matras werd gekamt.

Over de grote vakantie en de “Congé Payé”!

I

De wollen matras werd gekamd.

Wanneer we in onze jeugdjaren in grote vakantie waren, en het was regenachtig, werden we de zolder opgestuurd om deze eens grondig op te kuisen. We schoven dan enkele dakpannen naar omhoog om alles te verlichten. Doch van zo gauw als er een regenbui opdook moesten we de pannen terug dichtschuiven, zoniet zou het hemelwater als watervalletjes de zolder zijn binnengevallen.

Er stond heel wat op onze zolder, onder andere overschotten van rollen behangpapier. De mand waarin deze rollen zaten, was omzeggens een archief van al het behangpapier dat onze moeder ooit had gebruikt om de vertrekken van ons huis mee te behangen.
Tot vooraan in de 70-tiger jaren van vorige eeuw was eind juni en begin juli ook het tijdstip om de matras eens bij te werken en de dekens te wassen. Dat karwei gebeurde dan wel als het mooi en droog weer was. Ook de vering van het bed werd dan gekuist en indien nodig bijgewerkt. Om de matrassen bij de te werken kwamen er toen zelfs wolkammers rond. Deze vaklui bezaten een kaardmolen (kaardmolen werd vroeger als ‘kaardemolen’ geschreven).

Op het platteland werden er toen nog heel wat schapen gehouden. In de periode vanaf midden juni tot het begin van de grote vakantie, werden er nog veel schapen geschoren. Vooral in de laatste 2 weken van juni, die gekend is als de tijd van de schaapscheerderskoude.
De afgeschoren wol werd dan gewassen en gedroogd en daarna werd ze gekaard: ‘Kaarden, is de wol zodanig behandelen dat ze klaar is om te spinnen of om er kussens of matrassen mee op te vullen’. Op dat tijdstip kwamen de kaarders met hun kaardmolen, ook wel een kaardmachine genaamd, de huizen aflopen om hun diensten aan te bieden.

Bij ons op Schillebeke en de Buizemont, twee gehuchten van Overboelare, en langs Boureng, een gehucht van Deux-Acren dat aan de Buizemont en Schillebbeke paalt, kwam er telkens een man uit Sint-Martens-Lierde langs. Hij trok met zijn ‘motocycle’ zijn kaardmolen van plaats naar plaats. ’s Avonds liet hij zijn kaardmachine in de buurt achter, om ’s morgens terug verder te werken of om op een andere plaats te beginnen. Terwijl hij in de buurt was werden ook de wollen matrassen die op de bedden lagen nagezien. Indien het nodig werd geacht, werd de matras losgemaakt om de samengekoekte wol te kaarden en de matras terug eens goed op te binden. Ook de beddenbodem, of ‘de ressort’, werd gekuist en bijgewerkt.

In die 60-tiger jaren bestonden er nog beddenveringen met hoge opstaande veren, of ressorts zoals men zei. De talrijke opstaande veren waaruit de ressort bestond, werden met koorden in het netwerk opgebonden waardoor alle veren tezamen gingen functioneren. Wanneer er dan zo een veer was losgekomen functioneerde het veerwerk (de ressort) niet meer naar behoren en moest dan terug opgebonden worden. Dit was meestal een karwei voor een plaatselijke schrijnwerker. Deze vakman bezat ook de lappen stof om de ressort mee te overtrekken. De stof waarmee zo een ressort werd overtrokken, was meestal van linnen en in steenrode kleur met witte, zilverkleurachtige bloemmotieven.
Er bestonden in de late 50-tiger- en in de vroege 60-tiger jaren ook al beddenbodems uit traliewerk, de lattenbodems zijn later algemeen geworden. Ze werden bij ons geïntroduceerd vanuit de Noorse landen, maar Duitsland en Nederland gebruikte de lattenbodem vroeger dan wij en de zuidelijkere landen.

In 2000, of tijdens het laatste jaar van de 20ste eeuw, verbleven wij tijdens onze ‘congé payé’ twee weken in Frankrijk, in het Pyreneeëndorp Massat, een dorpje nabij Saint-Girons. Het hotel waarin we verbleven heette ‘Hostellerie des Trois Seigneurs’. Een hotel met, op dat moment, een uitstekende keuken maar verouderde gastenkamers. Er stonden nog bedden in de kamers met opgebonden ressorts en matrassen in wol. De kamers waren toen ook nog zonder airconditioning. Het was in juli, en iedere dag was het daar boven de 30°C. Ook de nachten waren er standvastig warm. In heel de omgeving liepen er schapen met bellen rond hun nek, bewaakt door herders met honden. Van vroeg in de morgen tot laat in de avond kon je horen waar ze vertoefden. Bovendien klonk daar, ook ’s nachts, op ieder tijdstip de klokkentoren van de kerk. Het was een klokkenspel om ‘U’ tegen te zeggen, want na de klokslagen klonk er ook nog een kort refrein van het Ave-Maria-lied. Dit had de parochiegemeenschap waarschijnlijk zo gewild omdat Massat niet zo ver van Lourdes ligt.
We waren al weken terug thuis, als dat klokkenspel in ons hoofd, ook ’s nachts, nog aan het echoën was.

Karel De Pelsemaeker

De opgebonden wollen matras.
Een twijfelaar: is het een bed voor één of twee personen?

Zeen is a next generation WordPress theme. It’s powerful, beautifully designed and comes with everything you need to engage your visitors and increase conversions.

Krijg het nieuws uit jouw buurt

116519