Geraardsbergen beleefde zondag 22 februari 2026 de 643ste editie van Krakelingen en Tonnekensbrand. Deze editie gaat de geschiedenisboeken in met een nieuw symbolisch alternatief voor het traditionele visjesdrinken op de Oudenberg. Het stadsbestuur koos voor een symbolische handeling die de eeuwenoude betekenis van het ritueel bewaart en tegelijk rekening houdt met de huidige dierenwelzijnsregels.
Symbolische visjes centraal op de Oudenberg
Sinds de middeleeuwen drinkt het stadsbestuur tijdens Krakelingen kleine visjes in wijn, een ritueel dat symbool staat voor nieuw leven en het begin van de lente. Door de Vlaamse codex dierenwelzijn, die sinds 1 januari 2025 het gebruik van levende dieren in dergelijke tradities verbiedt, moest Geraardsbergen op zoek naar een alternatief.
Tijdens de ceremonie werden de visjes symbolisch uit de vijver gehaald en in een glazen bokaal naar het hoogste punt van de stad gebracht. Daar werden de bokaal aan de vier windrichtingen getoond, een verwijzing naar verbondenheid tussen verleden, heden en toekomst. De bokaal kreeg een centrale plaats op tafel als herinnering aan de traditie, terwijl het stadsbestuur enkel rode wijn dronk.
Volgens burgemeester Fernand Van Trimpont lag de nadruk bij het nieuwe ritueel op de essentie van de traditie: het symbool van nieuw leven, de band tussen mens en natuur en hoop bij het begin van de lente. Bij de zoektocht naar een alternatief werd ook geluisterd naar de stem van jongeren.
Schepen van Cultuur Ann Panis benadrukte dat Krakelingen en Tonnekensbrand altijd een levend feest zijn geweest dat met zijn tijd evolueert. Door het ritueel te herinterpreteren wil de stad haar immaterieel erfgoed toekomstbestendig maken zonder de historische identiteit te verliezen.
Stoet in teken van verbondenheid
De Krakelingenstoet stond dit jaar in het teken van het thema “Geraardsbergen verenigt zich”. Daarbij lag de focus niet alleen op klassieke verenigingen, maar op het bredere idee van mensen en groepen die zich doorheen de geschiedenis organiseerden en samenkwamen.
Nieuw was dat de stoet niet langer chronologisch per eeuw werd opgebouwd. In plaats daarvan werkten de organisatoren met subthema’s zoals religieuze verenigingen, politieke en militaire verenigingen, socio-economische organisaties, sport- en spelverenigingen en culturele verenigingen. Herauten kondigden elk deel aan en lichtten het thema toe.
Met 53 deelnemende groepen kende de stoet een recordaantal deelnemers. Opvallend was ook de aanwezigheid van talrijke dieren: naast paarden liepen er schapen en honden mee, en mogelijk zelfs een koe of os en valken.
Traditie zonder protest
Met de symbolische visjesactie slaagde Geraardsbergen erin een evenwicht te vinden tussen respect voor dierenwelzijn en het bewaren van een eeuwenoude traditie. Krakelingen en Tonnekensbrand bevestigden zo opnieuw hun karakter als levend erfgoed: geworteld in het verleden, maar open voor de toekomst.
Julien Borremans
