Melden/Oudenaarde – In het verlengde van de Sint-Martinuskerk in Melden wordt donderdag een oude knotboomrij hersteld en doorgetrokken tot aan de Schelde. Met deze aanplant van zo’n dertig knotbomen kiezen Stad Oudenaarde en het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen tot Dender (RLVAD) bewust voor het herstellen van een belangrijke vliegroute voor vleermuizen, en tegelijk voor het behoud van een herkenbaar stukje landschap dat steeds zeldzamer wordt.
De knotboomrij vormt een landschappelijke verbinding tussen de Sint-Martinuskerk en de verderop liggende Schelde. Doorheen de jaren verdwenen verschillende bomen, waardoor grote open gaten ontstonden. Die onderbrekingen maken het voor vleermuizen die in en rond de kerk verblijven moeilijker om zich veilig door het landschap te verplaatsen.
Cruciale schakel voor vleermuizen
In de Sint-Martinuskerk huist een vleermuizenkolonie, waaronder de grootoorvleermuis. Deze soort verkiest warme kerkzolders als verblijfplaats en vliegt ’s nachts uit naar jachtgebieden in onder meer de Langemeersen, het domein De Ghellinck en de omgeving van Wortegem-Petegem. Daarbij volgen vleermuizen vaste lijnen in het landschap en oriënteren ze zich met echolocatie, waarbij bomen en houtkanten fungeren als herkenbare bakens.
Onderzoek toont aan dat vleermuizen moeilijk grote open afstanden overbruggen zonder zulke structuren. Door de knotboomrij te herstellen en door te trekken, ontstaat opnieuw een veilige en herkenbare vliegroute tussen verblijfplaats en foerageergebied. Dat verlaagt de drempel om zich te verplaatsen en vergroot de overlevingskansen van de kolonie.
“Vleermuizen spelen een belangrijke rol in het ecosysteem,” zegt Sem Verhoeven, biodiversiteitsmedewerker bij het RLVAD. “Doordat ze elke nacht grote hoeveelheden muggen, motten en andere insecten eten, helpen ze plagen onder controle te houden. Vandaag hebben ze het moeilijker door het verdwijnen van bomen en houtkanten, afgesloten zolders, lichtvervuiling en het gebruik van pesticiden.”
“Voor vleermuizen zijn knotbomen geen detail, maar noodzakelijke bakens,” zegt schepen van Klimaat Maarten Blondeel. “Oudenaarde ligt op een cruciale schakel binnen het vleermuisnetwerk van de Vlaamse Ardennen. Met deze aanplanting versterken we die verbinding heel gericht. Het is een mooi voorbeeld van de vele acties rond soortenbescherming waarvoor we in ons meerjarenplan de komende jaren 375.000 euro voorzien.”
Landschap met een sociale meerwaarde
De aanplant van de knotbomen gebeurt in samenwerking met vzw Kiemkracht, een organisatie uit de sociale economie die gespecialiseerd is in landschapsbeheer. Zo krijgt dit natuurproject ook een duidelijke sociale dimensie: mensen krijgen kansen op zinvolle tewerkstelling, terwijl tegelijk gewerkt wordt aan een sterker en biodiverser landschap.
Samenwerking met oog op de toekomst
Het herstel van de knotboomrij past binnen een bredere samenwerking tussen Stad Oudenaarde en het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen tot Dender rond landschapszorg en biodiversiteit. Ook in de toekomst blijven beide partners samen instaan voor het beheer en onderhoud van de knotboomrij.
“We kiezen hier bewust voor een samenwerking die verder gaat dan alleen de aanleg,” zegt Kristof Meerschaut, schepen van milieu. “Door samen te werken met het Regionaal Landschap en sociale tewerkstelling in te schakelen, combineren we duurzame landschapszorg met maatschappelijke meerwaarde.”
