De stad Oudenaarde heeft een open brief geschreven aan Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns. Daarin vraagt het stadsbestuur een structurele en financiële oplossing voor de PFAS-vervuiling die lokale besturen vandaag treft. Die vervuiling is het gevolg van interventies met blusschuim dat destijds gangbaar en wettelijk toegestaan was.
“PFAS zijn chemische stoffen die schadelijk kunnen zijn voor milieu en gezondheid. Ze werden onbewust jarenlang volgens de toen geldende regels gebruikt, onder meer in blusschuim van brandweerdiensten. En toch worden steden en brandweerzones vandaag als ‘vervuiler’ beschouwd. Onaanvaardbaar”, zegt burgemeester John Adam (Open VLD). “Onze brandweer handelde altijd correct. Het is onredelijk dat net die diensten nu verantwoordelijk worden gehouden voor producten die door de overheid zelf zijn toegelaten.” Ook schepen van Milieu Kristof Meerschaut benadrukt dat lokale besturen geen verantwoordelijkheid dragen voor deze historische situatie. “Wij nemen onze verantwoordelijkheid en zetten alle nodige stappen, maar we kunnen dit niet alleen. Vlaanderen moet zorgen voor duidelijke regels en financiële steun, zodat we onze inwoners correct kunnen beschermen. Een beschrijvend bodemonderzoek van 2024 toont aan dat de vroegere brandweerkazerne aan de Woeker ernstig vervuild is. De sanering moet worden meegenomen in de bouw van het nieuwe cultuurcentrum, wat leidt tot vertragingen, bijkomende studies en aanzienlijke meerkosten. Tegelijk leggen de gebruiksadviezen van de Openbare Afvalstoffenmaatschappij voor het Vlaamse Gewest (OVAM) beperkingen op voor bewoners, zoals het niet gebruiken van putwater en voorzichtigheid bij lokaal geteelde groenten. Deze PFAS-vervuiling treft gezinnen die nooit enige verantwoordelijkheid droegen. We nemen hun zorgen over gezondheid en woonkwaliteit heel ernstig. De problematiek beperkt zich bovendien niet tot stadseigendom. Ook op private terreinen werd PFAS teruggevonden na historische interventies. De zware brand bij McDonald’s in Zingem in 2004 is een duidelijk voorbeeld. Het blusschuim dat toen werd gebruikt, was volledig conform de federale voorschriften. Jaren later stelde OVAM een ernstige vervuiling vast, met een geraamde saneringskost die kan oplopen tot bijna negen miljoen euro. Op 1 oktober 2025 werden de Brandweerzone Vlaamse Ardennen en Brandweerzone Centrum gedagvaard. Deze kosten zijn voor geen enkel lokaal bestuur draagbaar. Een fonds dat steden en hulpdiensten ondersteunt, is geen luxe maar een pure noodzaak. Onze hulpdiensten mogen nooit in een juridische gevarenzone terechtkomen door correct uitgevoerde interventies in het verleden. De stad vraagt in een open brief aan minister van Omgeving Jo Brouns om een Vlaams ondersteuningsfonds dat zowel bodemonderzoek als sanering financiert, en waarin gemeenten en brandweerzones duidelijk erkend worden als onschuldige gebruikers. Daarnaast pleit Oudenaarde voor een helder handelingskader dat rechtszekerheid biedt aan lokale besturen en hulpdiensten, en dat wordt opgenomen in het aangekondigde actieplan PFAS en het beleidsplan Zeer Zorgwekkende Stoffen. “We kunnen hier niet mee wachten. Vlaanderen moet nu keuzes maken. Wij vragen werkbare oplossingen”, zegt schepen Kristof Meerschaut. “Zonder Vlaamse steun riskeren steden een golf aan procedures, onbetaalbare saneringskosten en een ernstige aantasting van hun slagkracht. Dat is maatschappelijk onaanvaardbaar.”