In Geraardsbergen dreigt de factuur voor inwoners en bedrijven fors te stijgen. De lokale inkomsten per inwoner lopen volgens de meerjarenraming op van 781 euro in 2024 naar 1.492 euro in 2031, een stijging met 91 procent. Die sterke toename moet de groeiende uitgaven voor zorg, personeel en veiligheid opvangen en plaatst de stad voor moeilijke financiële keuzes.
In Geraardsbergen betaalden inwoners en bedrijven eind 2024 gemiddeld 781 euro per inwoner aan lokale inkomsten, zoals aanvullende personenbelasting, opcentiemen op de onroerende voorheffing, retributies en boetes. Tegen 2031 wil het stadsbestuur dat bedrag optrekken tot 1.492 euro per inwoner. Dat is een stijging met maar liefst 91 procent.
Ter vergelijking: het Vlaamse gemiddelde stijgt van 912 euro naar ongeveer 1.200 euro per inwoner. Over heel Vlaanderen samen zal tegen 2031 bijna de helft van de inkomsten van lokale besturen rechtstreeks van burgers en bedrijven komen, tegenover 40 procent vandaag.
Volgens VVSG is die evolutie moeilijk te vermijden. Wanneer uitgaven sneller stijgen dan de middelen, ontstaat er een financieel gat. Gemeenten grijpen dan, vaak met tegenzin, naar hogere tarieven en belastingen om hun begroting sluitend te houden.
Zorg, opvang en veiligheid wegen zwaar door
De inkomsten dienen om een brede waaier aan lokale taken te financieren: van veiligheid en kinderopvang tot fietspaden en afvalverwerking. In Vlaanderen gaat het gemiddeld om 2.443 euro per inwoner per jaar, ruim een kwart meer dan in de vorige bestuursperiode.
Ook in Geraardsbergen verschuift het zwaartepunt van de uitgaven. Het grootste budget gaat naar zorg en opvang, met gemiddeld 834 euro per inwoner per jaar. Dat is een duidelijke stijging tegenover de vorige legislatuur, toen het om 676 euro per inwoner ging. Daarnaast maakt de stad meer middelen vrij voor veiligheid en ondernemen. Het budget voor ondernemen en werk stijgt van 23 naar 36 euro per inwoner, onder meer door extra inspanningen rond activering en tewerkstelling. Door de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd zullen meer mensen aankloppen bij het OCMW.
Personeel en sociale bijstand als grootste uitdagingen
Een van de grootste zorgen voor de komende jaren blijft de stijging van de personeelskosten. In Geraardsbergen liepen die in 2024 op tot 1.093 euro per inwoner. Tegen 2031 zou dat 1.371 euro per inwoner worden, een stijging met 25 procent. Dat ligt in lijn met het Vlaamse gemiddelde.
Ook de kosten voor sociale bijstand nemen toe. In 2024 bedroegen die in Geraardsbergen 223 euro per inwoner; tegen 2031 wordt dat geraamd op 271 euro per inwoner, een stijging van 22 procent. Toch blijft daar veel onzekerheid rond. Het is vandaag onmogelijk precies te voorspellen hoeveel mensen na het verlies van hun werkloosheidsuitkering effectief een beroep zullen doen op het OCMW en hoe lang die ondersteuning zal duren.
Geraardsbergen staat voor grote financiële uitdagingen: hogere uitgaven, een stijgende schuld en bijna dubbel zoveel inkomsten per inwoner maken duidelijk dat de komende jaren ingrijpende keuzes onvermijdelijk zijn.
Julien Borremans
Bron: VRT NWS
