Geraardsbergen. Volgens de meest recente beschikbare RIZIV-gegevens (2023) ontvangen 1.859 mensen in Geraardsbergen een invaliditeitsuitkering omdat ze langer dan één jaar arbeidsongeschikt zijn. Hiervan zijn 1.730 loontrekkenden (werknemers) en 129 zelfstandigen. De gevolgen voor de lokale gemeenschap kunnen moeilijk worden onderschat.
Geraardsbergen telt ongeveer 33.500 inwoners. Dat betekent dat ruim 5,5 % van de totale bevolking langdurig ziek is. De trend is duidelijk stijgend. In 2016 zaten in Geraardsbergen nog maar 1.274 mensen thuis omwille van langdurige ziekte. Ook op Vlaams niveau zitten de cijfers in stijgende lijn. Vooral het aantal mensen met mentale klachten, zoals burn-out of depressie, neemt fors toe.
Denderstreek
Voor Geraardsbergen zijn er 52,8 langdurig zieken per 1.000 inwoners. Ter vergelijking: Ninove komt uit op 60,3, terwijl Aalst ‘slechts’ 47 per 1.000 inwoners telt. De Denderstreek doet het daarmee een stuk slechter dan Vlaanderen (41) en België (48,9). Geraardsbergen ligt iets boven het Vlaamse gemiddelde. De Denderstreek en kleinere steden hebben vaak hogere percentages dan de grote steden, onder meer door een oudere bevolking en meer arbeidersberoepen.
De druk op de lokale economie is groot. Langdurig zieken ontvangen een invaliditeitsuitkering die een flink stuk lager ligt dan een normaal loon. Dit leidt tot minder lokaal verbruik, waardoor winkels, horeca en dienstverleners in het centrum minder omzet draaien. Dat betekent ook lagere inkomsten uit personenbelasting en hogere uitgaven via het OCMW. Langdurig zieken lopen ook een verhoogd risico op armoede binnen het gezin, eenzaamheid en verminderde maatschappelijke participatie. De druk op het OCMW en sociale diensten neemt toe: meer aanvragen voor energiepremies, huursubsidies en voedselpakketten, en een overbelasting van huisartsen en thuiszorg.
Wat doet de Stad Geraardsbergen zelf?
Het lokaal bestuur hanteert zelf een re-integratieprocedure in haar arbeidsreglement voor eigen personeel. Via het OCMW en sociale diensten wordt individuele begeleiding aangeboden aan inwoners. Er is echter geen proactief, lokaal beleid specifiek gericht op het terugdringen van langdurige ziekte in de stad zelf. Gent heeft een programma om uitval te voorkomen en duurzame re-integratie van langdurig zieken te bevorderen. Maar de mogelijkheden van de stad Geraardsbergen zijn natuurlijk veel beperkter. De stad volgt daarom vooral de nationale en Vlaamse regelgeving.
Julien Borremans