Het gemeentebestuur van Zwalm zet het licht op groen voor de bouw van een gloednieuw administratief centrum en de heropbouw van vrijetijdscentrum De Zwalmparel. Hoewel de voltallige oppositie de plannen resoluut naar de prullenbak verwees, drukken de liberalen de investering door. Een noodzakelijke modernisering volgens het bestuur; een onbezonnen en onbetaalbaar prestigeproject volgens de oppositie. De inwoner blijft achter met een bittere pil: de schuld per inwoner dreigt te exploderen.
Het rommelt al langer in de wandelgangen van Munkzwalm, maar de beslissing om een ontwerper aan te stellen voor het nieuwe project zet de politieke verhoudingen definitief op scherp. Bevoegd schepen Johan De Bleecker (Open VLD Samen Sterk) verdedigt de plannen met vuur. Volgens hem is de huidige infrastructuur simpelweg opgeleefd en is verder investeren in de bestaande panden economisch onverantwoord.
Pleister op een houten been
Vooral de technische toestand van De Zwalmparel baart het bestuur zorgen. Door een te krappe berekening van de stabiliteitsingenieur in het verleden is de dakconstructie zo zwaar belast dat extra isoleren technisch onmogelijk is. “Dergelijk structureel probleem maakt renovatie zinloos”, aldus De Bleecker. Daarnaast kampt het vrijetijdscentrum met acute functionele problemen: er is een chronisch gebrek aan bergruimte, geschikte vergaderzalen en een kwalitatieve keuken. Zaal ‘De Munk’ is bovendien permanent overbevraagd. De nieuwbouw moet daarom een flexibele, in drieën opdeelbare polyvalente ruimte worden die ook dienst kan doen voor de kinderopvang.
Ook het huidige gemeentehuis – een voormalige doktersvilla uit 1949 die sinds 1981 dienstdoet – voldoet volgens het bestuur aan geen enkele moderne norm meer. Het gebouw kampt met een schrijnend gebrek aan privacy, wat vooral voor de sociale dienst problematisch is. Bovendien zorgen de vele niveauverschillen ervoor dat het pand ontoegankelijk is voor rolstoelgebruikers.
“In de zomer lopen de temperaturen op de burelen op tot meer dan 28 graden”, schetst De Bleecker de werkomstandigheden. “De voorbije 21 jaar hebben we al 2,97 miljoen euro uitgegeven aan onderhoud en het gebouw heeft een EPC-score G. Verder oplappen zou een pleister op een houten been zijn.
De liberalen zijn mensen die durven bouwen en ondernemen.”
Schuld maal tweeëndertig
De argumenten van de schepen konden de oppositiebanken echter niet overtuigen. Zowel Voor Zwalm als ZAZ stemden lijnrecht tegen het project en uitten felle kritiek op de financiële en strategische keuzes van het bestuur.
Gemeenteraadslid Patrick Moreels (Voor Zwalm) trekt hard aan de noodrem over de financiële impact. “Het is maar de vraag of de Zwalmnaar hierop zit te wachten. De huidige schuld van 50 euro per inwoner zou door dit project stijgen naar liefst 1.600 euro per inwoner. Dat geld moet allemaal geleend worden.” Moreels wijst erop dat de timing, met de huidige hoge grondstofprijzen en dure leningen, rampzalig is. Bovendien herinnert hij het bestuur aan de stopgezette renovatie van de sporthal en de oude bib: “Die werken werden abrupt stilgelegd, met contractbreuk en zware schadeclaims tot gevolg, terwijl die net bedoeld waren om bepaalde noden op te vangen zonder nieuwe leningen aan te gaan.” Volgens Voor Zwalm zou een slimme reorganisatie in combinatie met verdere digitalisering een fysieke nieuwbouw grotendeels overbodig maken.
Kijk naar de kerken
Ook Eric De Vriendt (ZAZ) pikt het niet dat dergelijke ingrijpende beslissingen puur vanuit de bestuurskamers worden genomen. Hij mist een grondige behoeftestudie en eist veel meer inspraak voor de inwoners en lokale verenigingen.
“Het gaat hier om gebouwen die deel uitmaken van ons lokaal erfgoed en van het dagelijks leven van onze inwoners”, reageert De Vriendt. Hij roept op tot creativiteit met bestaande middelen en schuift meteen een concreet alternatief naar voren: “Waarom onderzoeken we leegstaande kerken, zoals die van Roborst, niet als alternatieve locatie? Ik pleit niet voor een duur prestigeproject, maar om zorgvuldig om te gaan met publieke middelen.”
Het bestuur houdt voorlopig echter voet bij stuk en bestempelt het project binnen het meerjarenplan 2026-2031 als een essentiële investering in een levendige gemeente. Of de Zwalmnaar de spectaculaire stijging van de gemeenteschuld er zomaar bij neemt voor een koeler kantoor en een flexibele zaal, zal de toekomst moeten uitwijzen.
Schepen Johan De Bleecker is echter niet om een weerwoord verlegen :
“Blijven we verder investeren in verouderd patrimonium of behalen we de norm die de Vlaamse overheid ons oplegt, wetend dat het stopt met verwarmen op fossiele brandstoffen.”
“We moeten onze gebouwen ook hittebestendiger maken, toegankelijker, en afgestemd op vlinder werken. Hedendaagse gebouwen zijn ook een vorm van waardering naar je personeel toe. Eric sprak op de gemeenteraad zijn eigen tegen, hij wil centraliseren, maar de diensten onderbrengen in verschillende kerken. Onze grootste kerken zijn 200 m2 , we hebben een totaal aan ruimte nodig van 1200m2 voor het gemeentehuis alleen , en 750 m2 voor de Zwalmparel. Het lijkt mij niet meer of logisch dat zij tegen zijn, als aannemer met 29 jaar ervaring zijn wij mensen die durven bouwen, we hebben de expertise in huis.2,9 miljoen euro uitgeven op 21 jaar is niet min, en het blijft een verouderd troepje. Zijn we voor het bouwen van de Munk ook niet veroordeeld geweest (2.5 miljoen €) als verspilling van overheidsgelden terwijl hij 8 jaar later al terug te klein geworden is.”
Met andere woorden, dit politieke steekspel is dus nog lang niet beslecht