Dringende ingrepen effenen de weg naar een totaalrestauratie van 400.000 euro
KRUISHOUTEM/KRUISEM – Provincie Oost-Vlaanderen is gestart met dringende herstel- en instandhoudingswerken aan de beschermde Schietsjampettermolen in Wannegem-Lede (Kruisem). De historische staakmolen liep tijdens het zware onweer van 19 juni bijkomende schade op. Met de huidige ingrepen wil de Provincie verdere schade voorkomen en de molen voorbereiden op een geplande totaalrestauratie, die wordt geraamd op 400.000 euro.
Een afgescheurde wiek, die zich tijdens de storm in de molenkap heeft geboord, wordt verwijderd met behulp van een telescopische kraan. Daarna wordt de molenkap hersteld en wordt een deel van de houten dakbedekking vernieuwd.
Erger voorkomen
De Schietsjampettermolen verkeert al enkele jaren in een slechte bouwfysische toestand. Een inspectie door Monumentenwacht Oost-Vlaanderen en Mola Molencentrum in 2024 bracht onder meer problemen aan de wieken aan het licht. In het voorjaar van 2025 werden daarom staalkabels tussen de wieken aangebracht om de stabiliteit te verbeteren. Ook werd de molenkast geschoord om het sterk verzwakte gebinte te ontlasten.
Die preventieve maatregelen hebben wellicht grotere schade tijdens het zware onweer van 19 juni voorkomen. Door de extreme windbelasting brak het hekwerk van twee van de zwakste wieken af. De losse onderdelen werden onmiddellijk veiliggesteld. De afgescheurde molenwiek werd vervolgens met spanriemen gestabiliseerd in afwachting van een duurzame oplossing.
Met de herstelwerken die nu zijn gestart, wil de Provincie de molen verder beveiligen. Voor de uitvoering wordt een beroep gedaan op de expertise van Mola Molencentrum en Monumentenwacht Oost-Vlaanderen.
“De storm heeft nog eens aangetoond hoe kwetsbaar ons molenerfgoed is. Gelukkig hadden onze mensen de Schietsjampettermolen eerder al gestabiliseerd, waardoor erger is voorkomen. Nu stellen we de molen verder veilig, maar onze ambitie gaat verder. Met de totaalrestauratie willen we ervoor zorgen dat de wieken hier uiteindelijk opnieuw kunnen draaien en ook volgende generaties dit bijzondere erfgoed kunnen beleven.”
David Coppens, gedeputeerde bevoegd voor Erfgoed
Op weg naar een totaalrestauratie
De dringende herstelwerken vormen een belangrijke stap richting een totaalrestauratie van de Schietsjampettermolen. Die restauratie wordt momenteel geraamd op 400.000 euro.
Het is de bedoeling dat Provincie Oost-Vlaanderen de molen in erfpacht neemt en vervolgens instaat voor de restauratie. De constructie is momenteel nog niet definitief.
Kruisem wordt eigenaar
Via een schenking wordt de gemeente Kruisem eigenaar van de Schietsjampettermolen. Tegelijk wordt een erfpachtconstructie voorbereid waarbij de Provincie de molen in erfpacht zou nemen en zou instaan voor de restauratie.
Het dossier wordt in september voorgelegd aan zowel de gemeenteraad van Kruisem als de Provincieraad. Over de verdere stappen wordt naar aanleiding van Open Monumentendag uitgebreider gecommuniceerd.
“Erfgoed bewaren is investeren in de toekomst. Met deze restauratie zorgen we ervoor dat de Schietsjampettermolen ook morgen zijn unieke verhaal kan blijven vertellen.”
Joop Verzele, burgemeester van Kruisem
Molen met een bijzonder verhaal
De houten staakmolen stond oorspronkelijk als Houtavemolen in Houtave, West-Vlaanderen. Begin jaren 1980 werd de molen naar Wannegem-Lede overgebracht. Aan die verhuis dankt de molen zijn opmerkelijke naam.
Volgens het verhaal schoot de plaatselijke veldwachter – de sjampetter – bij de afbraak in 1981 uit colère een kogel door het molenkot. De molen werd vervolgens in Wannegem-Lede opnieuw opgebouwd en was in 1987 opnieuw maalvaardig.
Met de dringende herstelwerken en de geplande totaalrestauratie willen Provincie Oost-Vlaanderen en gemeente Kruisem dit bijzondere stukje molenerfgoed veiligstellen en ervoor zorgen dat de Schietsjampettermolen ook voor toekomstige generaties behouden blijft.
