Vanaf 1 november 2026 stapt de gemeente Zwalm op het recyclagepark over op een weegbrug. Dat betekent dat afval niet langer wordt afgerekend per ingeschatte ‘bak’ of kubieke meter, maar op basis van het exacte gewicht. Voor betalende afvalsoorten zal een tarief gelden van 0,12 euro per kilogram.
Waarom verandert dit, wat vindt de oppositie, en wat is de uitleg van het gemeentebestuur? Een overzicht in duidelijke taal.
- Waarom is deze verandering nodig?
De realisatie van het nieuwe recyclagepark kent een langere voorgeschiedenis. Het oude park lag zonevreemd, was te klein geworden en bood geen ruimte meer voor uitbreiding. Bovendien veroorzaakte het vracht- en personenverkeer door het centrum van Roborst heel wat overlast. Na de nodige procedures koos het vorige bestuur voor de site van de oude steenbakkerij om een modern, toegankelijk park op te bouwen.
Daarbij werd vanaf het begin gekozen voor een weegbrug: wie meer kilo’s afval brengt, betaalt meer. Dat principe (“de vervuiler betaalt”) wordt breed gedragen over de partijgrenzen heen. Om het systeem te laten werken, worden er kilometer- en kilogramprijzen aan gekoppeld, en daar wringt voor sommigen de schoen.
- Waar maakt de oppositie zich zorgen over?
Oppositiepartijen Groen, Vooruit en voorZwalm steunen weliswaar het principe van de weegbrug, maar verzetten zich tegen de gekozen kilometer- en kilogramtarieven. Zij stemden in de gemeenteraad dan ook tegen de nieuwe prijszetting.
Sterke stijging voor tuinafval: Groen rekent voor dat wie met een aanhangwagen vol snoeihout of tuinafval (ongeveer 300 kg) naar het park rijdt, voortaan 36 euro betaalt in plaats van de vroegere 2,50 euro.
Hogere tarieven dan buren: De oppositie wijst erop dat buurgemeenten zoals Zottegem (0,075 €/kg) of Nazareth (0,03 €/kg) lagere kilotarieven hanteren.
Financiële reserves en projecten: Volgens Vooruit waren deze tariefverhogingen financieel niet noodzakelijk, gezien de opgebouwde reserves en lage schuldgraad uit het verleden. Zij maken zich zorgen dat de inkomsten gebruikt worden om andere gemeentelijke projecten, zoals een nieuw administratief centrum, mee te financieren.
Vragen bij gratis steenpuin: Vooruit plaatst daarnaast vraagtekens bij het besluit om steenpuin gratis te maken. De partij merkt op dat het afvoeren van steenpuin veel geld kost en vreest dat dit extra aanvoer van buiten de gemeente of door bouwbedrijven kan aantrekken.
Risico op sluikstorten: De oppositie vreest tot slot dat hogere drempels op het containerpark kunnen leiden tot een toename van sluikstorten.
- Wat is de motivatie van het gemeentebestuur?
Het gemeentebestuur nuanceert de kritiek en benadrukt dat de nieuwe tarieven noodzakelijk zijn om de effectieve kosten van afvalverwerking te dekken.
Bouwafval wordt juist gratis: Volgens het bestuur klopt het beeld dat bouwafval onbetaalbaar wordt niet. Omdat zuiver bouw- en sloopafval voortaan bij de fractie ‘steenpuin’ wordt gevoegd, valt dit voortaan onder het gratis gedeelte (mits de zuiverheidsgraad volstaat).
Tuinafval ontwateren of thuis verwerken: Veel gewicht in groenafval bestaat uit water. Het bestuur geeft inwoners de tip om snoeihout eerst te laten drogen (wat het gewicht halveert) of te versnipperen in de eigen tuin.
Geen gat in de begroting: Het verwerken van afval kost Zwalm jaarlijks zo’n 600.000 euro. Als de gemeente minder dan 0,12 euro per kilo zou vragen, legt de gemeentekas geld bij. Dat betekent dat álle inwoners — ook wie nooit naar het recyclagepark gaat — mee zou betalen via de algemene middelen. Het bestuur kiest ervoor om die kost enkel bij de daadwerkelijke gebruiker te leggen.
Compensatie voor gratis fracties: Omdat steenpuin (conform Vlaamse OVAM-richtlijnen) gratis wordt ingeleverd, vervallen daar inkomsten voor de gemeente. De verwerking van die zware fractie moet gecompenseerd worden via de overige betalende afvalsoorten.
Waar komt de meerprijs op het containerpark vandaan?
De stijging van het tarief voor het recyclagepark komt voort uit een combinatie van nieuwe regels, gestegen kosten in de afvalsector én een bewuste beleidskeuze:
Van forfait naar gewicht: Tot nu toe schatte een parkwachter het volume van een aanhangwagen in (“dat is ongeveer 1 m³”) en betaalde je een vast, laag bedrag van € 2,50. Dat tarief was in de praktijk sterk gesubsidieerd. Door de overstap naar een geijkte weegbrug betaal je voortaan per exacte kilo (€ 0,12/kg).
Steenpuin wordt gratis: Steenpuin is een van de zwaarste afvalsoorten op een recyclagepark. Het gratis maken hiervan brengt verwerkingskosten met zich mee die opgevangen moeten worden door de overige betalende afvalsoorten (kruissubsidiëring).
Investerings- en werkingskosten: De aanleg van de nieuwe site bij de steenbakkerij, de geijkte weegbruggen, automatische slagbomen, RUP-procedures en de dagelijkse personeelsinzet brengen vaste exploitatiekosten met zich mee.
Beleidskeuze (“De gebruiker betaalt”): Het huidige bestuur kiest er bewust voor om de afvaldienst kostendekkend te maken en de rekening direct te leggen bij wie het afval aanbrengt, in plaats van dit bij te passen via de algemene gemeentebelastingen.
Regionale afstemming: Het tarief van € 0,12/kg is afgestemd op vergelijkbare plattelandsgemeenten in de regio (zoals Wortegem-Petegem) en ligt volgens het bestuur lager dan wat private verwerkers aanrekenen voor grofvuil of asbest.
Waar heeft de Zwalmenaar nog recht op?
Om de impact voor de burger op te vangen, bouwt de gemeente een aantal compensaties in:
Gratis afvalkrediet: Elke inwoner krijgt jaarlijks 300 kg afval gratis via een afvalkrediet. Al alleenstaande geldt een extra voordeel (33% korting op het krediet).
Niet-betalende spullen blijven gratis: Papier, karton, PMD, glas, elektro en dus ook steenpuin kosten niets.
Toegang voor zelfstandigen en campinghuurders: Ook zij krijgen voortaan officieel toegang tot de faciliteiten (zowel met huishoudelijk als bedrijfsafval).
Wat betekent dit voor jou als inwoner?
Wie zijn afval goed scheidt, tuinafval laat indrogen of thuis composteert, zal dankzij het gratis afvalkrediet van 300 kg een groot deel van de aanvoeren kosteloos kunnen doen. Wie daarentegen regelmatig grote hoeveelheden nat groenafval of gemengd restafval brengt, zal de werkelijke verwerkingskost voortaan direct merken op het recyclagepark.