Een lezersbrief naar aanleiding van het recente debat rond het hoofddoekenverbod voor leerkrachten in provinciale onderwijsinstellingen (zie link).
(NUUS staat open voor lezersbrieven. De publicatie van een lezersbrief betekent niet altijd dat de NUUS-redactie ook akkoord gaat met de inhoud ervan, red.)
Religie en wetenschapsontkenning.
Religieus geloven, een persoonlijke kwestie. Geloven in zijn algemene betekenis is het voor waarheid aannemen van een idee zonder bewijs. Religieus geloven is een specifieke vorm waarin het geloof in God en in een leven na de dood centraal staan. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat ontkent of bevestigt dat God bestaat of dat er leven na de dood is. Wie religieus gelovig is, is overtuigd dat God bestaat en dat er leven na de dood is. Wie atheïst is, is overtuigd van het tegenovergestelde. Beide overtuigingen, ook al zijn ze elkaars tegengestelde zijn gelijkwaardig en dat maakt geloven tot een persoonlijke kwestie. Het uiten van zijn religieus geloof door het dragen van religieuze symbolen vormt vanuit deze visie geen enkel probleem.
Religie: meer dan geloven! Religieuze leiders verspreiden niet enkel het geloof in God en een leven na de dood, maar verspreiden helaas ook desinformatie. Religieuze en politieke leiders die ontegensprekelijke wetenschappelijke waarheden zoals evolutieleer van de kosmos en het leven, seksuele diversiteit, klimaatwetenschap, ….. ontkennen dragen actief bij aan maatschappelijke polarisatie. Achterhaalde ideeën zoals bijvoorbeeld het creationisme horen niet thuis in een moderne samenleving. Het verspreiden van opvattingen die strijdig zijn met onweerlegbare wetenschappelijke waarheden zou juridisch vervolgd moeten worden, net zoals het ontkennen van historische waarheden zoals de Holocaust strafbaar is.
Religie en onderwijs. Religie, godsdienst als vak hoort niet thuis in het onderwijs omdat religieus geloven, zoals bovenstaand geschreven, een persoonlijke overtuiging is. Er is echter een fundamentelere reden om godsdienst als onderwijsvak te schrappen. Het verspreiden van achterhaalde ideeën zoals het creationisme (= het idee dat de kosmos en het leven door schepping zijn ontstaan), het ontkennen van seksuele en genderdiversiteit, ….. ideeën die strijdig zijn met onweerlegbare wetenschappelijke waarheden is problematisch en werkt polarisatie in de hand.
Verbod op religieuze symbolen: een populair thema! Niet het dragen van religieuze symbolen is een probleem, wel het ontkennen of banaliseren van onweerlegbare wetenschappelijke waarheden. Er is echter naast een grondige wetenschapskennis ook een grote dosis taalvaardigheid nodig om het debat aan te gaan met ontkenners van wetenschappelijke waarheden. Het vereist al gauw enkele maanden om de klimaatwetenschap, de evolutieleer van de kosmos en het leven, ….. ten gronde te begrijpen. Het is veel gemakkelijker onze pijlen te richten op zichtbare religieuze symbolen dan een diepgaand en zinvol gesprek aan te gaan. Een pleidooi voor meer wetenschapsonderwijs is zinvoller dan een verbod op het dragen van religieuze symbolen.
En wat dan met de scheiding van Religie en Staat: Politiek en bestuurlijk denken, spreken en handelen behoren in overeenstemming te zijn met wetenschappelijk onderbouwde kennis. Persoonlijke overtuigingen zoals religieus geloven horen hier niet thuis. Het is dan ook vanzelfsprekend dat gebouwen die voor elke burger toegankelijk moeten zijn (gemeente- en stadshuizen, sportgebouwen, onderwijsgebouwen, ……) vrij moeten zijn van religieuze symbolen.
Tot slot: We hebben eindelijk na eeuwen en vooral de laatste decennia het juk van de katholieke kerk van ons afgeworpen. Schandalen zoals het seksueel misbruik in de kerk hebben zelfs een afkeer teweeggebracht. We zijn een seculiere maatschappij geworden waarin religieus geloven een persoonlijke keuze is geworden., en dat willen we zo houden. We zijn terecht bevreesd voor inmenging van religie als maatschappelijk bestuurlijk systeem en willen dan ook de Scheiding van Religie en Staat strikt bewaken. Maar het dragen van persoonlijke religieuze symbolen is niet het probleem, wel het ontkennen van onweerlegbare wetenschappelijke waarheden. Zo ontkennen wij als maatschappij al decennia de klimaatwetenschap. Het IPCC waarschuwt reeds 40 jaar, een generatie lang! voor de catastrofale gevolgen van klimaatverandering en toch hebben we geen spontane verschuiving gezien in ons consumptiegedrag naar een kleinere ecologische voetafdruk. Ook in ons politiek stemgedrag zien we geen verschuiving naar politici die de klimaatwetenschap ernstig nemen. Laten we het hierover eens hebben!
Johan Van Hecke (Zottegem)