Zandbergen/Geraardsbergen. Zestig jaar geleden opende Marie-Jeanne Maudens als achttienjarige Café Eldorado in de Lindeveldstraat. Vandaag staat de 78-jarige cafébazin nog altijd met plezier achter de toog. Op zaterdag 24 oktober viert ze haar jubileum met haar klanten. Aan stoppen denkt ze voorlopig niet. “Ik doe het nog altijd heel graag. Het sociale contact met de klanten, daar doe ik het voor.”
Wie Marie-Jeanne vraagt hoe ze het al zestig jaar volhoudt, krijgt een eenvoudig antwoord: het café is haar passie. De lange werkdagen, het vroege openen en het contact met verschillende generaties klanten horen voor haar bij het leven dat ze graag leidt.
Op vrijdagavond 28 oktober 1966 opende ze haar café. Ze was toen achttien, maar had al ervaring achter de toog. Van kindsbeen af hielp ze in cafés van vrienden en familie. Ook in een sportcafé stak ze een handje toe. “Ik heb altijd graag in een café gestaan”, vertelt ze.
Marie-Jeanne komt oorspronkelijk uit Geraardsbergen en belandde bij toeval in Zandbergen. Zestig jaar later is ze er nog altijd, op dezelfde plaats. Toch blijft haar afkomst belangrijk. “Ik woon in Zandbergen, maar ik blijf een echte Geraardsbergse.”
Nooit vakantie
Een vaste sluitingsdag kent Marie-Jeanne niet. Ze neemt geen vakantie en houdt haar café zes dagen op zeven open. Elke ochtend opent Eldorado om negen uur. Op gewone weekdagen blijft het café doorgaans tot elf uur ’s avonds open, op donderdag tot middernacht. Wanneer er een feest of activiteit in de zaal plaatsvindt, kan het tot drie uur ’s nachts worden.
“Je moet het graag doen”, zegt ze over dat werkritme. Tegelijk houdt ze rekening met de omstandigheden. In de winter komen er minder mensen, onder meer omdat het vroeg donker wordt. Wanneer er geen klanten meer zijn, kan de deur vroeger dicht.
Voor wie zelf een café wil beginnen, heeft ze een duidelijke boodschap: zorg dat het open is. Ze ergert zich aan zaken die meerdere dagen per week sluiten of pas laat in de voormiddag de deuren openen. “Wie werkt er nog zeven op zeven, of zelfs zes op zeven? Een café moet vroeg open. Om negen uur”, vindt ze.
Betaalbare prijzen zijn volgens Marie-Jeanne minstens zo belangrijk. Een pint kost bij haar 1,80 euro. Ze wil dat mensen samen iets kunnen drinken zonder voortdurend hun rekening te moeten narekenen. “Als het te duur wordt, komen ze niet meer”, stelt ze.
De vergelijking met haar beginjaren is groot. Toen ze in 1966 startte, kostte een pint vijf Belgische frank. Voor een bak Export betaalde ze naar eigen zeggen 68 frank. “Er is veel veranderd. We moeten mee”, beseft ze.
Toch moet een café financieel blijven kloppen. Kosten, investeringen en inkomsten vragen aandacht. Lage prijzen volhouden, betekent voor haar ook bereid zijn veel te werken en de deur open te houden.
Fietsers, kaarters en bekende bezoekers
De verenigingen en groepen die geregeld langskomen, zijn belangrijk voor Eldorado. De Eldoradofietsers hebben er hun vaste stek en praten er na hun ritten uitgebreid na.
Daarnaast ontvangt Marie-Jeanne een groep uit Idegem op woensdag en zondagmorgen. Ook fietsers uit Appelterre komen op zondagmorgen langs. Ze komen voor de gezelligheid, de betaalbare drankjes en ook voor een goede koffie. Daarnaast zijn er de kaarters, die tussen pot en pint hun troeven uitspelen.
Volgens Marie-Jeanne reikt de bekendheid van Eldorado ver buiten Zandbergen. Ze noemt Nederland en Spanje: “Mensen die het café kennen en opnieuw in de streek zijn, vinden de weg terug naar mijn toog.”
Ook bekende gezichten kwamen er over de vloer. Ze verwijst naar Herman en Alexander De Croo en naar de fietsactiviteiten op 1 mei en voor Kom op tegen Kanker. Toch behandelt ze bekende bezoekers zoals andere klanten.
Meer dan een plaats om te drinken
“Veel mensen komen hun hart uitstorten”, vertelt ze. Ze luistert en probeert hen een goede raad mee te geven. Na zestig jaar kent ze heel wat families uit Zandbergen, Grimminge en de omgeving. Haar café is daardoor ook een sociale draaischijf.
“Hier kent iedereen iedereen”, zegt ze. De klanten zijn in de loop der jaren een stukje familie geworden. Maar de band is niet alleen zacht en vriendelijk: Marie-Jeanne zegt ook duidelijk waar het op staat. “Ik laat wel merken wie hier de baas is. Als er stamgasten beginnen te zagen, dan zeg ik hen dat rechtuit.”
Het verlies van klanten behoort tot de moeilijkste kanten van haar lange loopbaan. Veel vertrouwde gezichten zijn overleden. “Mijn eerste klanten zijn allemaal al dood”, zegt ze. Ze herinnert zich nog haar eerste openingsavond en de mensen die toen binnenkwamen.
Tegelijk veranderen de gewoonten. Volgens haar komen jongeren minder buiten en wordt er minder vaak naar een café gegaan. Toen ze begon, waren er in de buurt nog acht cafés. Veel van die ontmoetingsplaatsen zijn verdwenen.
Verbouwen, investeren en onafhankelijk blijven
Eldorado begon als een klein café. In 1990 volgde een grote verbouwing en kwam er een zaaltje bij. Een zaak moet volgens Marie-Jeanne onderhouden worden en blijven evolueren. Daarvoor zijn investeringen nodig, en die moet je kunnen dragen.
Sinds 1990 is ze naar eigen zeggen ook volledig vrij van een brouwerijbinding. Die onafhankelijkheid vindt ze belangrijk. Zelf kijkt ze wel positief terug op de brouwer uit Moerbeke met wie ze vroeger werkte. “Ik heb een goede brouwer gehad”, zegt ze.
Ook eigendom speelt mee in het financiële verhaal: een eigen pand biedt een andere uitgangspositie dan een zaak waarvoor je bijkomende verplichtingen moet dragen. Een café beginnen is volgens haar vandaag bovendien moeilijker geworden.
Wanneer Marie-Jeanne terugblikt op zestig jaar caféleven, klinkt naast tevredenheid ook bezorgdheid. “Er is veel veranderd, veel te veel. De goede tijd is voorbij”, zegt ze.
Ze heeft onder meer kritiek op alcoholcontroles in de omgeving van cafés. Volgens haar houden klanten die met de wagen naar huis moeten daar rekening mee, waardoor het cafébezoek onder druk komt te staan.
De combinatie van duurdere drank, veranderende gewoonten en de vrees voor controles maakt het volgens haar moeilijker om mensen naar een café te krijgen.
Een jubileum dat ze zelf organiseert
Op zaterdag 24 oktober wil Marie-Jeanne haar zestig jaar Eldorado vieren met haar klanten. Een comité komt er niet aan te pas: ze organiseert het feest zelf. “Ik doe dat allemaal zelf”, benadrukt ze. Alle klanten zijn welkom.
Tien jaar geleden werd haar vijftigjarige jubileum groots gevierd, met topgast Frans Bauer. Op 24 oktober is Jo Vally van de partij. Ook deze verjaardag moet een bijzondere gelegenheid worden voor de cafébazin die door haar stamgasten op handen wordt gedragen.
Ondertussen houdt ze haar gezondheid in het oog. Ze vertelt dat die door haar dokter wordt opgevolgd en dat ze kan blijven werken. Ook geestelijk scherp blijven vindt ze noodzakelijk om een café te leiden.
Over opvolging wordt gesproken, en in het gesprek verwijst ze naar een mogelijke opvolgster die al geregeld in de zaak meewerkt. Maar zolang Marie-Jeanne het zelf aankan, wil ze doorgaan. “Zolang ik het kan doen, doe ik het.”
Ook bij een eventuele overname wil ze niet vertrekken. Ze woont nog altijd boven het café en wil daar blijven. Het is bovendien niet haar bedoeling dat Eldorado sluit.
Voorlopig blijft de toekomst vooral verbonden met haar gezondheid en haar plezier in het werk. “Ik ben nog lang niet van plan om te stoppen.”
Julien Borremans