Schepen Ruben De Gusseme blikt heel tevreden terug op de herdenkingsplechtigheden van Wapenstilstand in Oosterzele, Scheldewindeke en Gijzenzele. Een bijzonder moment was de presentatie van het vernieuwde ereperk (het oogt héél fraai) én de onthulling van het monument ter eer van het Oosterzeelse verzet op dinsdagavond 10 november op het kerkhof van Oosterzele.
Een nieuw pronkstuk van de gemeente Oosterzele. Het ereperk werd begin jaren ’70 aangelegd en had als doel het groeperen van alle oud-strijders zodat hun herinnering collectief bewaard blijft. Naarmate de jaren verstreken, werd het ereperk doorkruist met paden, muurtjes en hagen, omringd met graven en grafkelders. Soms door oude strijdmakkers, samen in een burgergraf met hun echtgenote, soms door nieuwe vormen van begraving zoals urnenvelden en columbaria. Nieuwe vormen van persoonlijk transport transformeerden het ereperk de laatste jaren zelfs tot onderdeel van de mountainbikeroute. ‘Onze begraafplaatsen horen groene oases van rust te zijn. Plaatsen waar men respectvol afscheid kan nemen en herinneren. De herinrichting van het ereperk en het oude kerkhof zijn een onderdeel van deze omvorming’, speechte Ruben De Gusseme. ‘Het ereperk werd opengetrokken zodat al onze huldezerken zonder afscheiding terug bij elkaar liggen. Moderne rustgevende paadjes werden aangelegd, het niveauverschil werd rolstoelvriendelijk opgevangen, de oude kerkhofmuur werd handig vervangen door zit muurtjes, bankjes zullen worden bijgeplaatst en in het voorjaar wordt klimaatvriendelijke en symbolische beplanting voorzien. Het ontwerp werd binnenshuis gemaakt door landschapsarchitect Klaas Van Cauwenberghe (well done, ronduit een schitterende realisatie, Klaas, mvdv). De huldezerken werden met de grootste zorg opgekuist en minutieus opnieuw ingeschilderd door Eddy Adins en Frederik De Wael. Mijn oprechte dank aan al wie hieraan meewerkte en dag in dag uit onze begraafplaatsen onderhoudt’, zegt schepen Ruben De Gussem vol dankbaarheid.
In zijn bevlogen speech op woensdag 11 november in Scheldewindeke blikte schepen Ruben De Gusseme even terug op de Eerste en Tweede Wereldoorlog. ‘De geschiedenis herhaalt zich, nooit letterlijk maar ze verwijst wel steeds naar eerdere, vergelijkbare gebeurtenissen. Toch schijnt de wereld dit niet te snappen, toch lijken volgende generaties opnieuw dezelfde fouten te maken. Van alle conflicten beëindigd en nog steeds aan de gang, is geen enkele zo kostelijk als de beide Wereldoorlogen. De Belgische vlagjes achter mij zijn hiervan getuige. In Oosterzele werden meer dan 650 gezinnen rechtstreeks geconfronteerd met de gruwelen van deze oorlogen. In beide Wereldoorlogen werden 820.000 Belgische volwassen zonen, studenten, broers en jonge vaders opgeroepen om het vaderland te verdedigen. Later werden in beide Wereldoorlogen 490.000 Belgische jongvolwassenen, vaders, nonkels en teruggekomen krijgsgevangenen terug opgevorderd om te gaan werken in de bezette gebieden. Op het hebben van een ander idee stond dan weer geen leeftijd of geslacht en was er geen systeem, daarvoor werd je direct onttrokken van je vrienden en familie, ongeveer 40.500 Belgen werden daarvoor direct van hun vrijheid beroofd. Meer dan 6.000 van hen lieten hun leven in concentratiekampen.
Vrouwen en kinderen bleven achter, vaak zonder enige vorm van inkomen, alleen voor al het harde werk die het oncomfortabele leven van toen met zich meebracht. Sommige vrouwen waren strijdlustig, sommige moedige Oosterzeelse vrouwen pleegden daden van verzet in zowel WO I en WO II. In die laatste oorlog werd hun aantal geschat op 24.000, geschat want velen weigerden hun erkenning om pijnlijke herinneringen te verdringen en hun familie niet verder te belasten. Allen, man of vrouw, moesten zij het trauma verwerken. Elk op hun manier maar veelal in stilte. Zwijgen en voortdoen, hard werken en zo snel mogelijk vergeten, zo ging dat in ons kleine, landelijke Vlaanderen. Vandaag op Wapenstilstand wordt die stilte doorbroken, vandaag spreken hun graven. Europa werd in slaap gewiegd, en het is in onze slaap dat we het meest kwetsbaar zijn, steden staan letterlijk in brand en het is nu dat Europa geconfronteerd wordt met de droom van vrede die nachtmerrie dreigt te worden. In de Bijbelse verhalen werden wij hiervoor behoed door sprookjesachtige figuren, engelen genaamd. Het koor zong daarnet ‘We will stand and guard though the angels sleep’. ‘Wij zullen waken zelfs al slapen de engelen’. Dat is exact wat deze graven doen, dat is wat onze voorouders ons vertellen, het is datgene waar zij over waken. Door hun stem, hun verhaal dat weer tot leven komt, doen zij ons nadenken, behoeden zij ons voor toekomstige conflicten, hun stille aanwezigheid, hun massale aanwezigheid, zichtbaar gemaakt door al deze vlagjes, zijn luider dan alle bombardementen uit beide Wereldoorlogen samen. Vandaag zijn we samen om te herdenken, terug te ontwaken uit de droom en om nooit meer te vergeten. Geachte heer Oberbürgermeister Gregor Bühler, lieve vrienden uit Duitsland, België, Vlaanderen: Oosterzele zal nooit vergeten. Vergeven doen we uit het diepste van ons hart. Want samen herdenken, erkennen en onderstrepen wat aan beide zijden fout liep is onze plicht. Oorlog, en het vermijden ervan, is een collectieve verantwoordelijkheid. Door internationale vriendschapsbanden aan te halen en te versterken, leren we elkaar beter begrijpen, kunnen verschillen overbrugd worden lang voor ze ontstaan. Jullie aanwezigheid is heel gewaardeerd en is daarom zo belangrijk’, besloot schepen Ruben De Gusseme zijn aandachtig beluisterde speech. (marcel van de vijver, foto’s danny de lobelle).