Onkerzele. Nelly La Fourt is op vrijdag 13 november op 92-jarige leeftijd overleden. De weduwe van Roger De Smet was bij dorpsgenoten bekend van haar vroegere frituur en vertegenwoordigde haar familie in het comité rond haar grootmoeder Leonie Van Den Dijck. Die verwierf in de jaren dertig nationale bekendheid als de ‘zieneres van Onkerzele’.
Nelly werd op 22 mei 1934 in Onkerzele geboren en overleed er ook. In de rouwbetuigingen halen kennissen herinneringen op aan de frituur die ze met Roger uitbaatte, aan gesprekken bij het ophalen van de kleinkinderen en aan het gastvrije onthaal van het gezin. Een bevriend echtpaar omschrijft haar als een verbindende kracht, “groots in haar eenvoud”.
Haar band met de geschiedenis van Onkerzele ging ook terug tot haar grootmoeder. Vanaf 2013 was Nelly bestuurder van het Komiteit Leonie (Nieken) Van Den Dijck-Onkerzele. Ze nam er de vertegenwoordiging van de familie over van haar oudere zus.
Een groot gezin en een leven in armoede
Achter de bekendheid van Leonie Van Den Dijck schuilt het levensverhaal van een vrouw die moeilijke omstandigheden kende. Leonie werd in 1875 in Idegem geboren. Ze huwde met Frans De Spiegeleer en kreeg dertien kinderen, van wie er negen de kinderjaren overleefden. Nadat haar man het gezin had verlaten, moest ze met haar kinderen proberen rond te komen.
Leonie combineerde verschillende werkzaamheden. Ze draaide sigaren, maakte de kerk schoon en verkocht snoepgoed om inkomsten te verwerven. Haar huis in de Kampstraat werd later onlosmakelijk verbonden met de verhalen over ‘Nieke’, zoals ze werd genoemd.
Mariaverschijningen brachten Onkerzele in beroering
Leonie kwam in de belangstelling toen ze vanaf augustus 1933 verklaarde Maria te zien verschijnen in Onkerzele. Dat gebeurde in een periode waarin ook de verschijningsverhalen uit Beauraing en Banneux veel aandacht kregen. Haar verklaringen trokken bezoekers en gelovigen naar het dorp. Later traden er ook andere personen op die beweerden verschijningen te ervaren.
Volgens de overgeleverde beschrijvingen begon haar reeks ervaringen op 4 augustus 1933. Rond de kapel ontstonden gebedsbijeenkomsten, maar ook ongeloof, spot en discussies. Leonie werd een figuur die mensen zowel aantrok als verdeelde. De gebeurtenissen maakten van Onkerzele een plaats die ver buiten de streek bekend raakte.
Gaandeweg trok ze zich meer terug. In verhalen van haar aanhangers werden haar voorspellingen toegeschreven over onder meer de Tweede Wereldoorlog en de dood van koning Albert I. Vanaf omstreeks 1940 werd ook melding gemaakt van stigmata: wonden die met de kruiswonden van Christus in verband werden gebracht. In maart 1942 wees de kerkelijke overheid haar zaak publiekelijk af.
Zelfs na haar dood bleef het verhaal voortleven
Leonie overleed op 23 juni 1949, maar haar aanhangers bleven haar nagedachtenis uitdragen. De belangstelling laaide opnieuw op toen haar lichaam op 9 juni 1972 werd opgegraven. Historica Tine Van Osselaer beschrijft hoe de opmerkelijke bewaring van het lichaam door gelovigen werd geïnterpreteerd als een teken van goddelijke tussenkomst.
Ook de media besteedde aandacht aan de gebeurtenis. Jan Van Rompaey maakte er voor het BRT-programma Echo een reportage over. De geschiedenis bleef nadien auteurs en programmamakers boeien. Patrick Bernauw en Guy Didelez publiceerden in 1993 Het Orakel Ontgraven, waarin ze het leven en de verhalen rond Leonie onderzochten.
Voor Nelly was Leonie niet alleen een historische dorpsfiguur, maar ook haar grootmoeder. Met haar engagement in het comité bleef ze als familievertegenwoordiger betrokken bij die bijzondere erfenis.
Afscheid op 20 november
De uitvaart van Nelly vindt plaats op vrijdag 20 november om 10.30 uur in de aula van ARK Uitvaartzorg aan de Groendreef in Geraardsbergen. Daarna wordt ze begraven op de begraafplaats van Onkerzele. Een laatste groet is mogelijk op woensdag 18 november van 18 tot 19 uur in het funerarium.
Julien Borremans







