AI-bewerking op basis van een foto van Danny De Lobelle

Oosterzele herdenkt met nieuw monument alle daden van het verzet 

Witgelakte stalen plaat met uitgesneden reiger en boodschap van dichter Remco Campert 

Op het vernieuwde ereperk op het kerkhof van Oosterzele pronkt nu een monument ter ere van het Oosterzeelse verzet. Het monument is een witgelakte stalen plaat met een uitgesneden reiger en een boodschap van de Nederlandse dichter Remco Campert, geflankeerd door de Belgische en Oosterzeelse vlag. De reiger is het symbool voor het schuiloord ‘Le Héron’ van het Geheim Leger waartoe de verzetsgroep van Oosterzele behoorde. Héron is dan ook het Franse woord voor reiger. Het figuurtje zelf is rechtstreeks overgenomen van een affiche uit 1945 en werd digitaal bewerkt door grafici Wim De Witte en Bart Van Caester (heel kunstig, Wim en Bart) van de dienst Vrije Tijd. De boodschap onderaan de reiger komt uit het een bekend verzetsgedicht van Remco Campert wiens vader ook in het verzet zat en in 1943 de dood vond in het concentratiekamp van Neuengamme.

Het lokaal bestuur van Oosterzele wenst met dit monument alle daden van verzet te herdenken. Het verzet in Oosterzele en in de fusiegemeente was ongetwijfeld groter en breder dan het Geheim Leger, met enige zekerheid waren er ook andere verzetsgroepen actief en pleegden burgers kleine, individuele, ongecoördineerde daden van verzet. Allen waren zij van belang, allen zorgden zij voor bewustwording, een collectief  verantwoordelijkheidsgevoel en een wil om onze vrijheid niet zomaar te laten afnemen. De verzetsstrijders krijgen van het gemeentebestuur een postuum eerbetoon. De herinnering aan hen en aan hun daden van weerstand is onze plicht. De groei van het verzet wordt vanaf 1942 gestimuleerd door de deportatie van Joden en vooral door de verplichte tewerkstelling in Duitsland. Gaandeweg treden ook in Oosterzele gestaag meer mensen toe tot het verzet uit groeiende wrok tegen de bezetter én collaborateurs, die als medeplichtigen worden gezien van een almaar repressiever wordend regime. De reële risico’s die bijvoorbeeld de spilfiguren van het verzet in Oosterzele Jules Sacks en Maurice Liebrecht namen in WO II getuigen van veel moed en dapperheid. Verzetsstrijders Jules Sacks en Oscar Delamotte vielen op 2 augustus 1944 in de handen van de Duitsers. Na hun aanhouding door de Geheime Feldpolizei worden ze naar de garage Liebrecht gebracht. Na een gevecht op leven en dood ontsnapt Jules Sacks er op het nippertje aan de dood. De Duitser die hen moest bewaken kon na de schermutseling nog zijn wapen trekken en richtte zijn wapen op Oscar Delamotte, die het niet overleefd. De andere Duitse soldaten waren intussen verwoed op zoek naar Maurice Liebrecht. Ook de enige bewaker had ook Jules Sacks dodelijk kunnen treffen. Hij vlucht en duikt onder en verblijft tot en met 4 september 1944, de dag van de bevrijding van Oosterzele, op een geheim adres in Landskouter. Tijdens de bezetting vallen meer dan 30.000 verzetsstrijders in de handen van de Duitsers, van wie bijna de helft dit niet overleefd. Het merendeel van de arrestaties vindt plaats in 1944. Deze stijging hangt samen met de toename van het aantal gewapende acties die riskanter zijn en door de bezetter krachtdadiger worden onderdrukt.

Het monument voor het Oosterzeelse verzet moet een baken van licht en hoop zijn voor de volgende generaties, zodat ze zich informeren en laten inspireren om het juiste en rechte pad te bewandelen en er alles aan proberen doen om conflicten te vermijden of ze vredevol op te lossen. Tijdens de herdenkingsplechtigheid van Wapenstilstand op dinsdag 10 november op het kerkhof van Oosterzele kregen burgemeester Orville Cottenie en Oberbürgermeister Gregor Bühler (Oberkirch, Duitsland) de eer om samen het monument te onthullen. Samen, als teken van vriendschap, verbondenheid en eeuwigdurende vrede tussen onze beide gemeenschappen. (tekst marcel van de vijver, foto AI-bewerking op basis van een foto van Danny De Lobelle).