Geraardsbergen. Op zondag 22 februari 2026 staat Geraardsbergen opnieuw in het teken van Krakelingen en Tonnekensbrand. Na twee verwarrende jaren, getekend door het verbod op het visjesdrinken en het bijhorende protest, kiest het Krakelingencomité dit jaar voor een opvallende wending. In plaats van actie te voeren, verrast het comité het publiek met een symbolische en spectaculaire uitbeelding van het omstreden ritueel in de stoet zelf. Op de Oudenberg volgt er dit jaar geen actie met borden zoals vorig jaar, maar wat het wel wordt, is een verrassing.
De Krakelingenstoet draagt dit jaar het thema “Geraardsbergen verenigt zich”. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar klassieke verenigingen zoals sport- of cultuurclubs, maar naar het bredere idee van mensen en groepen die zich doorheen de geschiedenis aaneensloten, samenkwamen en zich organiseerden.
Subthema’s
Nieuw is dat de stoet niet langer chronologisch per eeuw wordt opgebouwd, maar werkt met subthema’s: religieuze verenigingen, politieke en militaire verenigingen, socio-economische verenigingen, sport- en spelverenigingen en culturele verenigingen. In plaats van informatieborden worden deze delen aangekondigd door herauten, die telkens het volgende thema toelichten.
De stoet telt dit jaar uitzonderlijk veel deelnemers: 53 groepen, meer dan ooit tevoren. Ook opvallend is het grote aantal dieren dat zal meelopen, met naast paarden ook schapen, honden, mogelijk een koe of os en zelfs valken.
Onder de uitgebeelde scènes zitten onder meer de Keltische periode (met choreografie), de stichting van de stad (met een maquette van Geraardsbergen in 1068), de stichting van de abdij (met een wagen in gewelvenstijl), de beeldenstorm, de Heilig Hart-processie, het verzet tijdens de oorlog, een mijnwerkersstaking en de ruzie tussen rederijkers en adrianisten, die zelfs leidde tot tussenkomst van keizerin Maria Theresia. Het nieuwe gedeelte van de stoet eindigt met een fanfare als slotbeeld.
Communisten in cabaretvorm
Opvallend is ook een lichtere scène rond de Communistische Partij. Historisch gezien beschikte die in Geraardsbergen over een lokaal waar cabaret- en variétéavonden werden georganiseerd voor leden. Het Krakelingencomité benadrukt dat deze keuze niet politiek bedoeld is, maar voortkomt uit historisch materiaal en bedoeld is om naast ernstige taferelen ook ruimte te laten voor humor en vermaak.
De historische stoet vertrekt om 15 uur aan Hunnegem (Gasthuisstraat) en trekt richting het kruispunt Oude Steenweg/Vesten, waar hij wordt ontbonden. De reuzenfamilie neemt het voortouw en krijgt het gezelschap van lokale mandatarissen in historische kledij. Langs het parcours zorgen commentatoren voor historische duiding, herkenbaar aan de vlaggen van Visit Geraardsbergen. Vanaf 14 uur is er een programmaboekje verkrijgbaar; de eerste 750 toeschouwers krijgen er een Krakelingenpin bij.
Rond 16.45 uur volgt de traditionele krakelingenworp op de top van de Oudenberg. De pastoor-moderator en de mandatarissen gooien duizenden krakelingen in de menigte. Wie een papiertje in zijn krakeling vindt, wint een gouden krakelingenjuweel.
’s Avonds keert het feest terug naar de Oudenberg. Vanaf 19.30 uur is er soep, muziek en dans door volkskunstgroep Nele. Om 20 uur stipt wordt het vreugdevuur van de Tonnekensbrand aangestoken om de lente te verwelkomen. De deelgemeenten en omliggende dorpen beantwoorden dit vuur met een Walmkebrand. Daarna dragen burgers fakkels naar de binnenstad, waar het feest verdergaat.
Visjesdrinken: verboden, maar niet vergeten
Het ritueel van het visjesdrinken blijft verboden door de dierenwelzijnscodex. Na participatie en overleg met Vlaamse kabinetten vond men geen wetenschappelijke basis om een uitzondering te bekomen. Dit jaar wordt daarom niet geprotesteerd.
Toch verdwijnt het ritueel niet uit het feest. Het comité kiest voor een symbolische oplossing in de stoet: met een grote replica van de zilveren beker op een wagen en een choreografie waarin het visje en de rode wijn als personages worden uitgebeeld. Het moet een visueel hoogtepunt worden, door het comité omschreven als “de kers op de taart”.
Over een mogelijk alternatief voor het ritueel wordt nog gewerkt. Dat zal pas worden bekendgemaakt wanneer het Krakelingencomité er volledig achter staat.
Zo belooft Krakelingen 2026 een editie te worden waarin traditie en vernieuwing hand in hand gaan, met een stoet die niet alleen de geschiedenis van Geraardsbergen toont, maar ook de veerkracht van een stad die haar erfgoed blijft heruitvinden.
Julien Borremans