Op 1 juli 2026 sluit natuureducatief centrum De Helix definitief zijn deuren voor het grote publiek. Na bijna dertig jaar natuur- en milieueducatie in de deelgemeente Grimminge valt het doek. De Vlaamse regering heeft beslist de financiële middelen voor de gedetacheerde leerkrachten stop te zetten. Het is opnieuw een gevoelig verlies voor een stad die de afgelopen jaren al meer dan genoeg diensten heeft zien verdwijnen.
“De ziel van De Helix is definitief verdwenen.”
De beslissing kadert in de doelstelling van de Vlaamse regering om tegen 2027 maar liefst 1,5 miljard euro te besparen bij het Departement Omgeving. Minister Jo Brouns (CD&V) heeft de knoop doorgehakt: De Helix moet eraan geloven. Voor de negen personeelsleden werd een oplossing gezocht – vier gedetacheerde leerkrachten keren terug naar het onderwijs, vijf vaste medewerkers krijgen een andere functie binnen het departement. Dat mag dan bureaucratisch netjes geregeld zijn, voor Geraardsbergen blijft het een kaakslag.
Vanaf 1 juli kunnen scholen niet langer terecht in De Helix voor educatieve pakketten over biodiversiteit en natuur. Publieksactiviteiten zoals wandelingen, kinderworkshops en open zondagen verdwijnen van de agenda. De publiekstuin blijft weliswaar toegankelijk en lokale verenigingen kunnen de faciliteiten deels blijven gebruiken, maar de educatieve functie – de ziel van De Helix – is definitief verdwenen.
Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) neemt zijn intrek in het gebouw voor onderzoeksactiviteiten die momenteel nog elders in Geraardsbergen plaatsvinden. Van een levendige ontmoetingsplek voor kinderen en natuurliefhebbers wordt De Helix een onderzoeksinstelling achter gesloten deuren.
“Een zwaar verlies voor de regio”
Schepen voor Milieu en Duurzaamheid Stephan De Prez (Anders) noemt de stopzetting terecht “een zwaar verlies voor de regio”. Bijna dertig jaar lang bood De Helix een unieke leerplek waar leerlingen de theorie over biodiversiteit in de praktijk konden omzetten. Generaties kinderen uit de regio maakten er kennis met de rijkdom van de natuur, leerden er respect voor het milieu en beleefden er onvergetelijke schooldagen.
De Prez vreest bovendien voor de impact op het toerisme. De Helix was een populaire stopplaats voor wandelaars in het nabijgelegen Raspaillebos. In tijden waarin toeristische troeven schaars zijn geworden in Geraardsbergen, is het verlies van deze attractie des te pijnlijker.
Waar was het stadsbestuur?
De hamvraag blijft: wat heeft het stadsbestuur van Geraardsbergen ondernomen om deze beslissing te voorkomen? Tijdens de nieuwjaarsreceptie van Team Geraardsbergen onderstreepte burgemeester Fernand Van Trimpont nog het belang van “een sterk netwerk en sterke banden met het bovenlokale en regionale niveau”. Mooie woorden, maar de feiten spreken een andere taal.
Het stadsbestuur stond erbij en keek ernaar. Geen enkele vorm van verzet, geen publieke campagne, geen gezamenlijk front met andere betrokken partijen. De beslissing van minister Brouns ging er gewoon door, alsof Geraardsbergen niet meetelt op de Vlaamse kaart.
Het college van burgemeester en schepenen kondigt nu aan “op korte termijn rond de tafel te zitten met het INBO” om te onderzoeken of er “toch nog vormen van constructieve samenwerking mogelijk zijn”. Te weinig, te laat. Deze reactieve houding typeert het gebrek aan daadkracht waarmee dit stadsbestuur fundamentele bedreigingen voor Geraardsbergen tegemoet treedt.
Een patroon van verlies
De sluiting van De Helix past in een pijnlijk patroon. Steen per steen, instelling per instelling, wordt Geraardsbergen afgebouwd. Het ziekenhuis wordt afgebouwd, Den Dok werd gesloopt en voorzieningen staan onder druk. Telkens opnieuw blijkt het lokale bestuur niet in staat een vuist te maken tegen dit systematische verval.
Geraardsbergen verdient beter dan een bestuur dat enkel kan toekijken hoe de identiteit van de stad wordt uitgehold. De inwoners verdienen een college dat vecht voor wat waardevol is, dat tijdig alarmbellen laat rinkelen, dat politiek gewicht in de schaal legt wanneer het erop aankomt.
De Helix was meer dan een gebouw of een educatief centrum. Het was een symbool van betrokkenheid bij natuur en milieu, een plek waar kinderen leerden om te geven om hun omgeving. Nu is het een symbool geworden van iets anders: van een stad die gelaten toekijkt hoe stukje bij beetje wordt weggenomen wat haar bijzonder maakte.
De woestijnvorming in Geraardsbergen blijft maar uitdeinen.
Herman Callebaut
Lees ook:
Vlaamse regering trekt stekker uit natuureducatief centrum De Helix