Geraardsbergen. Nuus beschikt over harde bewijzen dat de leiding van brandweerzone Zuid-Oost al in 2018 en 2019 werd gewaarschuwd over drank- en drugsgebruik tijdens de diensturen. Brandweermannen met een glaasje op vertrokken op interventie. Guido De Padt was in die periode voorzitter van de zoneraad (en zonecollege) van Hulpverleningszone Zuid-Oost (2016 tot maart 2019). Zou hij dat niet geweten hebben?
De getuige laat weten dat er gesjoemeld werd met urinestalen en doorgeven van informatie. Er werden toen namen van brandweermannen genoemd die nog steeds aan de slag zijn. De betrokkene kreeg nooit antwoord en er werd nooit ingegrepen.
Woensdag publiceerde Nuus een anonieme brief van brandweermannen die twee onderofficieren beschuldigen van ernstige en hardnekkige problemen. Prompt kwam het klassieke verweer: het zou gaan om “een gefrustreerde brandweerman die al lang op non-actief staat”. Niets is minder waar.
Dreigende taal
De kanker woekert dus al minstens acht jaar voort. Meerdere mensen hebben intern geprobeerd de verdorven cultuur die zich op de brandweerpost heeft geënt, aan te pakken. Telkens zonder resultaat. “Heel wat brandweerlieden hebben het hart op de juiste plaats”, zegt een getuige, “maar een minderheid loopt er al jaren de kantjes af en waant zich onaantastbaar. Zij verzieken de sfeer voor iedereen.”
Wie het waagt om dit aan te kaarten, wordt onmiddellijk aangepakt. Naar aanleiding van een artikel – Brandweermannen slaan alarm in brief: “Alcohol en toxische cultuur bij post Geraardsbergen” – reageerde een brandweerman op sociale media met nauwelijks verhulde bedreigingen aan het adres van Nuus: “Wie met vuur speelt, moet uiteindelijk ook de gevolgen dragen.” Kritiek staat gelijk aan verraad. Wie naar de pers stapt is een “rat”. Wie niet in de pas loopt, krijgt geen informatie meer. En wie wel braaf meeloopt en de andere kant uitkijkt, krijgt primeurs. Zo simpel is het. Na een klacht bij de zonecommandant werden de compromitterende reacties op Facebook verwijderd.
Voormalig burgemeester Guido De Padt maakte er zelfs een sport van: loyauteit werd afgerekend met exclusieve tips. Vrije nieuwsgaring? Vergeet het. “Dan kom je vragen hoe het komt ze u nooit op de hoogte brengen wat interventies aangaat … en je altijd als laatste maar weet of ter plaatse bent ver info of foto! Hoe zou dat komen ….????” . Dit stond in één van die bedenkelijke reacties van een brandweerman te lezen. De brandweerpost beslist zelf wie wel en wie niet mag weten wat er gebeurt. Dat is geen cultuur van openheid, dat is een cultuur van controle en misplaatste loyaliteit. Openheid en transparantie vormen in werking en communicatie een basisregel.
Goede stuurlui
Dit is onaanvaardbaar. De brandweerpost Geraardsbergen is geen privéclubje van enkele diehards. Ze wordt betaald met gemeenschapsgeld. Burgers hebben recht op een professionele, nuchtere en transparante hulpdienst – niet op een machocultuur waar drank en drugs worden gedoogd en waar klokkenluiders worden geïntimideerd.
De tijd van wegkijken is voorbij. Het is nu aan de huidige leiding, de zonecommandant en het gemeentebestuur om eindelijk verantwoordelijkheid te nemen. Geen mooie praatjes meer, geen doofpot, geen bedreigingen. Wie uit de hand eet en wegkijkt, mag dan misschien primeurs krijgen, maar de rest van Geraardsbergen verdient beter.
De brandweerpost Geraardsbergen is een dynamisch en professioneel team, maar de cultuur van machismo, drank- en drugsgebruik moet met klinische precisie worden weggesneden. Een deskundig team heeft recht op goede stuurlui.
Julien Borremans