Een zware opdoffer voor het Oost-Vlaams erfgoed. De Vlaamse overheid schrapt integraal de subsidies voor de Provinciale Archeologische Musea. Daarmee treft de beslissing het Archeocentrum Velzeke, Erfgoedsite Ename en het Mola Molencentrum recht in het hart. Het gaat om een jaarlijkse besparing van maar liefst 3,9 miljoen euro — een bedrag dat de volledige werkingsmiddelen van de drie sites dekt. Het voortbestaan van de musea staat daardoor plots op de helling.
De beslissing van de Vlaamse Regering slaat in als een bom in onze regio, niet alleen vanwege de omvang van de besparing, maar vooral door de manier waarop de communicatie is verlopen. De schrapping kwam er zonder voorafgaande waarschuwing of overleg, via een simpele e-mail van de minister.
Contractbreuk met provincie?
Wat het dossier extra gevoelig maakt, is dat er bij de eerdere afslanking van de provincies duidelijke afspraken zijn gemaakt. Toen werd formeel overeengekomen tussen de Vlaamse Overheid en de Provincie Oost-Vlaanderen dat de drie erfgoedcentra onder het beheer van de provincie zouden blijven. Als tegenprestatie zegde Vlaanderen toe om te participeren en financieel tussen te komen in de werkingsmiddelen. Dat die levenslijn nu van de ene op de andere dag eenzijdig wordt doorgesneden, stuit op groot onbegrip.
Tussentitel: brede verontwaardiging in de provincieraad
In de Oost-Vlaamse provincieraad heerst een zeldzame eensgezindheid. Zowel vanuit de meerderheid als vanuit de oppositie wordt de werking van de drie erfgoedsites als absoluut exemplarisch beschouwd.
Meerdere raadsleden trokken fel van leer tegen de kille werkwijze van de Vlaamse overheid en eisten helderheid over de gevolgen. Om een krachtig signaal te geven, werd een motie ingediend die de Vlaamse Regering vraagt om de schrapping af te remmen en het overleg aan te gaan.
Proactieve reactie van deputatie
De Oost-Vlaamse deputatie blijft ondertussen niet bij de pakken neerzitten. Er werd reeds een officiële communicatie overgemaakt aan de Vlaamse Regering waarin dezelfde kritische vragen uit de provincieraad aan het adres van de minister worden voorgelegd. Er wordt met aandrang gevraagd om in overleg te gaan en de beslissing te herzien.
Hoewel de schrapping van de werkingsmiddelen vanaf 2027 een enorme impact heeft op de financiën, laat de provincie haar werknemers en erfgoed niet zomaar vallen.
Voor het jaar 2027 stelt het provinciebestuur zich uitdrukkelijk garant dat de werking gecontinueerd wordt. De komende weken en maanden zal er intensief beraad plaatsvinden over de aanpak voor de langere termijn.
Het provinciebestuur spreekt tot slot de hoop uit dat de brede, partij overschrijdende steun vanuit de raad een hart onder de riem mag zijn voor de vele toegewijde medewerkers van het Archeocentrum Velzeke, Erfgoedsite Ename en Mola.