Kasteel van Viane tot 9 juni te koop: nieuwe toekomst of verder verval?

Tot en met 9 juni 2026 staat het Kasteel van Viane (officieel Kasteel De Beauregard of Kasteel Blondel de Beauregard) openbaar te koop via het notarishuisplatform Biddit. De instelprijs bedraagt 190.000 euro. Het pand wordt verkocht “in de staat waarin het zich bevindt”, volledig op risico van de koper. En dat is niet zonder reden. Bovendien rijst de vraag of het pand niet beter door de Vlaamse overheid zou worden aangekocht.

Op het eerste gezicht lijkt het een koopje. Wie verder kijkt, ziet echter een zwaar beschadigd en verwaarloosd monument. Bovendien is het omliggende domein niet te koop.

Alleen het hoofdgebouw van het kasteel zelf staat te koop. Het omringende domein van ongeveer 6,5 hectare, inclusief het poortgebouw, de paviljoenen, stallingen en de ommuring, valt niet onder deze verkoop. Wie het hoofdgebouw wil ontwikkelen, zal daar rekening mee moeten houden. Een eerdere poging om het pand privé te verkopen, is eerder mislukt.

Bescherming en juridische procedures
Sinds 1977 is het kasteel en het domein beschermd als monument en als cultuurhistorisch landschap. Ondanks deze bescherming startte de stad Geraardsbergen samen met de Inspectie Onroerend Erfgoed vanaf 2016 meerdere procedures wegens ernstige verwaarlozing. In 2018 veroordeelde de rechtbank de eigenaars tot herstel en legde boetes op, maar effectieve restauratiewerkzaamheden bleven uit. In 2025 besliste de stad expliciet dat ze het pand zelf niet zou aankopen.

De verkoop via Biddit is dus geen plotselinge opportuniteit, maar het eindpunt van jarenlange juridische druk en een eerdere mislukte private verkoop.

Rendabiliteit: meer mening dan vaststaand feit
De vaak herhaalde bewering dat een standalone restauratie met een commerciële exploitatie “totaal onhaalbaar” zou zijn, is deels begrijpelijk. De restauratiekosten van een beschermd monument in deze staat lopen zeer hoog op, en de strenge erfgoedregels beperken ingrijpende commerciële aanpassingen. De kosten kunnen inderdaad meerdere miljoenen euro bedragen. Een puur horeca- of residentieel project zonder bijkomende inkomstenstromen lijkt bijzonder risicovol. Of erfgoedpremies een dergelijk project haalbaar kunnen maken zonder een creatieve herbestemming, is sterk de vraag.

De oorspronkelijke ontwikkelaar BV Wehashem had rond 2011-2013 plannen voor een recreatiepark met vakantiewoningen op het domein. Een stedenbouwkundige vergunning voor de wegenis werd in 2013 verleend, maar het project stuitte op verzet. Een PRUP-procedure en discussies over herbestemming naar meer open ruimte zorgden ervoor dat de plannen niet werden uitgevoerd. Deze piste is momenteel niet mogelijk.

Vlaamse overheid
De vraag is of een potentiële koper bereid is om miljoenen te investeren terwijl de rendabiliteit onzeker blijft. De monumentenbescherming maakt ingrijpende veranderingen sowieso complex en duur.

Na decennia van verwaarlozing, branden en juridische strijd is het kasteel nu publiek te koop. Of dit het begin is van een waardige herbestemming of slechts een nieuwe fase in een langdurig verval, zal na 9 juni blijken. De nieuwe eigenaar krijgt in elk geval niet alleen een historisch pand, maar ook een zwaar dossier aan erfgoedverplichtingen en lokale verwachtingen. De vraag is dan ook of een dergelijk historisch waardevol pand niet beter door de Vlaamse overheid zou worden aangekocht, zodat de uitbating alle Vlamingen ten goede komt.

Julien Borremans