BRAKEL/OEKRAÏNE – Gewezen militair en huidig Brakels schepen Peter Vanderstuyf trok samen met zijn zoon Laurens naar Oekraïne om er medische goederen af te leveren en een voertuig te schenken aan het Oekraïense leger. Wat begon als een humanitaire missie, werd een intense reis waarin de oorlog nooit veraf was. Van dronealarmen in Kiev tot een trein die op nauwelijks een kilometer van de Poolse grens moest uitwijken naar een bos: de oorlog liet zich voortdurend voelen.
Op een zaterdagmorgen vertrokken Peter Vanderstuyf en zijn zoon Laurens met een Volkswagen Amarok, volgeladen met medische goederen, richting Oekraïne. De eerste etappe bracht hen over een afstand van ongeveer 1.150 kilometer naar het Poolse Wroclaw, waar ze de nacht doorbrachten.
De volgende ochtend ging het verder richting Budomierz, waar ze de grens met Oekraïne overstaken. De grenspassage verliep moeizaam. “We botsen steeds op onwillige douaniers die het vertikken om Engels te verstaan”, vertelt Vanderstuyf. Uiteindelijk duurde de procedure 1 uur en 55 minuten. “Eigenlijk een record, want vorig jaar heb ik er vijf uur gestaan.”
Ook in het westen niet veilig
Van de grens ging het richting Lviv, op zo’n 80 kilometer van Polen. Onderweg moesten vader en zoon bijzonder alert blijven. Russische aanvallen richten zich volgens Vanderstuyf steeds vaker op tankstations, ook in het westen van Oekraïne.
Lviv zelf maakte aanvankelijk een bijna normale indruk. “Het is een prachtige historische stad en bruist door de vele studenten. Maar dat is slechts schijn. Overal zie je sporen van inslagen, hoewel de Oekraïners er alles aan doen om schade zo snel mogelijk te herstellen of aan het zicht te onttrekken.”
De historische stad, die op de werelderfgoedlijst staat, werd dit jaar al verschillende keren getroffen door Russische droneaanvallen.
Playstation voor gewonde soldaten
Op de derde dag reden Vanderstuyf en zijn zoon naar een ziekenhuis in de omgeving van Ternopil. Daar werden de meegebrachte medische goederen overhandigd. Daarnaast schonken ze de gewonde soldaten een Playstation, een geschenk dat bijzonder enthousiast werd ontvangen.
“Het is opmerkelijk om vast te stellen dat ongeveer 90 procent van de uitgeschakelde soldaten het gevolg is van aanvallen met drones”, aldus Vanderstuyf.
De medische goederen werden ingezameld door de liefdadigheidsgroep Knokke-Heist voor Oekraïne. Na de overhandiging werden Vanderstuyf en zijn zoon door het gemeentebestuur ontvangen op het gemeentehuis.
Naar Kiev en het Maidanplein
Daarna ging de reis verder richting Kiev, waar ze verbleven in Hotel Oekraïne aan het Maidanplein. Het Onafhankelijkheidsplein groeide sinds de Russische invasie opnieuw uit tot een belangrijk symbool van de Oekraïense weerbaarheid.
Op het plein zijn talloze Oekraïense vlaggetjes en foto’s van gesneuvelde soldaten te zien. Elke ochtend om 9 uur wordt in heel Oekraïne één minuut stilte gehouden voor de slachtoffers van de oorlog.
“Het hele leven valt dan even stil. Voertuigen stoppen zelfs midden op een kruispunt en mensen knielen.”
Dronealam in Kiev
De volgende ochtend werden Vanderstuyf en zijn zoon vroeg gewekt door een dronealarm. De bevolking werd opgeroepen om naar de schuilkelders te gaan. Toch bleef een groot deel van de bevolking gewoon buiten.
“Raar maar waar: slechts weinigen gingen naar de schuilkelder. Men hoopt blijkbaar dat de luchtverdediging van Kiev haar werk doet.”
In de loop van de dag namen de aanvallen toe. Zo werd onder meer een tankstation aan het internationale busstation door een drone getroffen. Een tweede drone werd volgens Vanderstuyf door de Oekraïense luchtverdediging neergeschoten.
Amarok voor het Oekraïense leger
Aan het einde van hun missie schonken Peter en Laurens ook hun Volkswagen Amarok aan het Oekraïense leger. Het voertuig ging naar een eenheid die actief is in de omgeving van Soemy, nabij de Russische grens.
Daarna begon de terugreis. Niet met de wagen, maar met de trein richting Chelm in Polen.
Treinreis van tien werd zestien uur
Wat normaal een treinrit van ongeveer tien uur zou zijn, werd uiteindelijk een tocht van meer dan zestien uur. Vrijwel onmiddellijk na het vertrek werden de reizigers geconfronteerd met een luchtalarm.
“Gans Oekraïne werd die avond bestookt met drones en raketten. De locomotief ging gedurende ongeveer veertig minuten schuilen onder een brug.”
Volgens Vanderstuyf zijn locomotieven een belangrijk doelwit omdat ze duur zijn en moeilijk vervangen kunnen worden.
Ook tijdens de rest van de treinreis waren er herhaaldelijk onderbrekingen door luchtalarmen. Vooral bij de grens met Polen werd de situatie bijzonder spannend.
Schuilen in het bos
Tijdens de paspoortcontrole in Jahodyn, het laatste Oekraïense station voor de Poolse grens, ging opnieuw een luchtalarm af. De trein reed nog enkele kilometers verder en stopte in een bos, op ongeveer één kilometer van de Poolse grens.
“Daar moest iedereen de trein verlaten en gingen we schuilen in het bos.”
Ongeveer een uur later, toen het luchtalarm voorbij was, mochten de reizigers opnieuw instappen. De trein keerde terug naar Jahodyn om de paspoorten op te halen. Na nog eens ongeveer twee uur wachten kon de trein uiteindelijk de grens met de Europese Unie oversteken.
In Chelm namen vader en zoon de trein naar Warschau. Na een rustige nacht in de Poolse hoofdstad ging het vliegtuig richting Charleroi.
Voor Peter Vanderstuyf was het een reis die niet alleen in het teken stond van hulpverlening, maar vooral ook van de harde realiteit van een oorlog die zich tot ver buiten de frontlijn laat voelen.
“Je rijdt er rond, spreekt met mensen en ziet hoe het dagelijkse leven doorgaat. Maar tegelijk kan op elk moment een luchtalarm afgaan. Dat vergeet je niet zomaar.”
