Geraardsbergen. Ongeveer dertig van de negentig woningen die in de Dendervallei op termijn moeten verdwijnen, zijn intussen vrijwillig aangekocht. Ook in Geraardsbergen krijgt de aanpak van de wateroverlast concreet vorm. In Overboelare en Zandbergen worden kwetsbare eigendommen verworven, terwijl plannen voor beschermingsdijken, beekherstel en de omvorming van een voormalig voetbalterrein verder worden uitgewerkt.
Dat er ongeveer een derde van de betrokken woningen is aangekocht, blijkt uit navraag van VRT NWS bij het kabinet van Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V). Het cijfer geldt voor de volledige Dendervallei. Daarnaast zijn op een tiental locaties onbebouwde gronden verworven. De komende jaren moeten nog eens ongeveer dertig woningen volgen. Vlaanderen mikt op 2040 om alle betrokken woningen te verwerven.
De aankopen passen in het Strategisch Plan Ruimte voor Water Dendervallei, dat in 2024 werd goedgekeurd. Door bebouwing op kwetsbare plaatsen weg te nemen, moet de rivier bij hoogwater meer ruimte krijgen. Meer dan 1.000 hectare in de vallei moet natter en natuurlijker worden ingericht.
Woningen in Overboelare en Zandbergen
In Geraardsbergen zijn onder meer de omgeving van de Majoor Van Lierdelaan in Overboelare en de Jan De Coomanstraat in Zandbergen betrokken. Volgens de projectorganisatie liggen verschillende woningen daar zo laag dat ze moeilijk te beschermen zijn. Een dijk rond die bebouwing zou bovendien elders het overstromingsrisico kunnen verhogen.
De overheid zet daarom in op vrijwillige verkoop en begeleiding van de eigenaars. De meeste betrokken woningen hoeven niet onmiddellijk te verdwijnen. Voor een beperkt aantal gebouwen kan een snellere aankoop nodig zijn, omdat ze plaats moeten maken voor beschermingsdijken of een betere verbinding tussen waterlopen. Welke panden dat precies zijn, wordt bepaald bij de verdere uitwerking van de projecten.
Dat er lokaal al aankopen gebeuren, blijkt ook uit een eerder parlementair antwoord van Brouns op een vraag van 18 november 2025. Daarin meldde hij drie bijkomende aankopen sinds juli 2025 en vier eigendommen waarvoor een akkoord was bereikt. Samen ging het om een tiental percelen in Geraardsbergen. Ook was de sloop van drie eerder aangekochte eigendommen gestart.
“Voor veel mensen een emotioneel verhaal”
De officiële bemiddeling met bewoners gebeurt door Vlaanderen. “Dat is een bevoegdheid van Vlaanderen”, zegt Geraardsbergs schepen van Ruimtelijke Ordening Stephan De Prez (Anders) aan VRT NWS.
“Het is voor veel mensen natuurlijk wel een emotioneel verhaal. Maar ik denk dat almaar meer mensen beseffen dat de waterproblematiek onze stad zwaar treft.”
De schepen wordt geregeld aangesproken door betrokken inwoners. Volgens hem laten sommige eigenaars die al verkochten, weten dat ze tevreden zijn over de prijs die ze voor hun woning kregen.
Voetbalveld maakt plaats voor nat grasland
Een concreet project ligt in de Lestpolder. Het voormalige terrein van SK Zandbergen bleef ongebruikt nadat de club in 2020 stopte. Het Agentschap voor Natuur en Bos kocht het terrein midden 2025. Volgens het voorontwerp verdwijnen de kantine, bijgebouwen en parking. Het voetbalveld wordt omgevormd tot nat grasland met ondiepe sloten.
Ook de stad draagt gronden over voor het herstel van de vallei. De gemeenteraad keurde de verkoop goed van twee percelen in de Lestpolder aan Natuur en Bos. Samen zijn ze 3.050 vierkante meter groot. De overeengekomen verkoopprijs bedraagt 8.328 euro.
Volgens VRT NWS staan in Geraardsbergen voor 2027 onder meer de ontmanteling van een voetbalterrein en de afbraak van een oude fabriekssite op de planning. Die moeten ruimte vrijmaken voor water en natuur.
Dijken en ingrepen aan de Molenbeek
Voor Zandbergen wordt daarnaast een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan voorbereid. Dat moet onder meer beschermingsdijken ter hoogte van de Jan De Coomanstraat en het Zandbergenplein mogelijk maken. De Vlaamse regering keurde de startnota op 7 november 2025 goed. De publieke raadpleging liep tot 30 januari 2026.
De Vlaamse Milieumaatschappij bereidt ook ingrepen aan de Molenbeek voor. Volgens de VMM wordt de waterloop vijf kilometer langer, met nieuwe meanders, beschermingsdijken en een nieuwe koker onder de spoorweg. De bedoeling is woningen beter te beschermen en meer ruimte te creëren om water vast te houden.
Ook het stadscentrum maakt deel uit van de aanpak. Het project ‘Geraardsbergen aan Boord’ moet met verhoogde kaaien en dijken 116 gebouwen beter beschermen tegen overstromingen vanuit de Dender. Tegelijk wordt de publieke ruimte langs de rivier vernieuwd.
De uitvoering gebeurt stapsgewijs. Voor de volledige herinrichting van een deelgebied moeten eerst alle betrokken woningen verdwenen zijn. Waar de nodige gronden al beschikbaar zijn, kunnen ingrepen eerder beginnen.
Julien Borremans