Terwijl de internationale modeweken in Parijs en Milaan schitteren op de catwalks, klopt het ware hart van de Belgische breikunst gewoon in de Vlaamse Ardennen.
Wat in 1924 begon als een bescheiden atelier in de Grotenbergestraat, is onder de bezielde leiding van de familie Cousy uitgegroeid tot een toonaangevend baken van ambacht, innovatie en pure klasse. Een meeslepend verhaal van vijf generaties passie, raszuiver vakmanschap en visie op topniveau — een prestatie die verdiend extra glans krijgt nu het bedrijf door de Belgian Fashion Awards is genomineerd en meedingt als bedrijf van het Jaar 2026.
Wie vandaag binnenstapt in datzelfde Zottegemse breiatelier, stapt een wereld van fascinatie en vakkennis binnen.
Het valt meteen op als je met de dames op de werkvloer praat: er wordt gesproken in een heel eigen, wonderlijke taal. “Het is was 6 of het is was 8,” klinkt het beslist uit de mond van Carla wanneer ze het over het wasproces van de stalen hebben.
En even verderop legt een van de collega’s in vloeiend vakjargon uit hoe de machines worden ingesteld: “Hier werken we met het voorbed, daar schakelen we over naar het achterbed, en voor deze textuur gebruiken we rafia en ruwers.”
Emma knikt goedkeurend als er wordt gesproken over de smallere steken voor de kraag. Het maakt een mens haast van zijn melk, die wondere breigoedtaal waar zij zo mee spelen. Maar achter elk woord schuilt pure precisie: exact weten wat de vezel doet, hoe de naald reageert en wat het kledingstuk nodig heeft.
Een unieke blik achter de schermen met CEO Trees Cousy
We legden onze oor te luister bij Trees Cousy, die intussen als CEO en fiere vertegenwoordiger van de vijfde generatie aan het roer staat. Als opgeleide biologe koos zij er destijds bewust voor om een veilige wetenschappelijke loopbaan in te ruilen voor het onzekere, risicovolle bestaan in de textielsector. Ga er maar aan staan!
Maar het bleek de juiste keuze: de passie voor het ambacht maakt haar vandaag vele malen gelukkiger. En over één ding is ze rotsvast overtuigd: haar thuis en het hart van het bedrijf blijven onvoorwaardelijk in Zottegem.
Dinsdag 17 november ga je in Antwerpen aan de haal met de titel Company of the Year, toch? Stelt u zich dat moment al voor?
“Het is allemaal erg spannend,” vertelt Trees openhartig. “Als fabrikant zijn we niet gewoon om in de spotlight te staan. Dus ja, met enige stress en zenuwachtigheid stel ik me dit voor. We zien wel hoe het allemaal loopt.”
Wat zou die award betekenen voor het bedrijf en voor de mensen in de ateliers in Zottegem?
“De mensen in het atelier: zij zijn natuurlijk de reden van deze nominatie! Elke persoon is een belangrijke schakel in het vervaardigen van onze producten. En voor ieders inzet ben ik elke dag opnieuw dankbaar.
Voor het bedrijf zou de award dan weer een mooie bekroning zijn van onze familiehistoriek. Wellicht is er nu meer visibiliteit omwille van social media (die met verve door Mette worden onderhouden!), meer openheid van maakproces en -plaats in de sector. Daarom komt zo’n nominatie er nu net. Maar uiteraard is dit mede bij de gratie van de vorige generaties. Vijf generaties is niet niets; de telkens verschillende insteek per generatie heeft voor bestendiging gezorgd.”
Uw familie bouwt al meer dan een eeuw aan dit bedrijf. Wat zou Hector Cousy, die in 1924 met het atelier begon, zeggen als hij wist dat zijn naam straks op een nationale modescene valt?
“Ik heb geen idee hoe Hector in het leven stond. Maar als mijn grootvader André, nonkel Wim en vader Ludo wat van zijn genen hebben, dan denk ik dat hij zeker fier zou zijn!”
Koppige doorzetters en de magie van de Antwerpse Zes
De historiek van de familie leest als een verhaal van pioniersgeest en veerkracht doorheen een bewogen eeuw.
Na de oprichting door Hector Cousy in de schaduw van de Zottegemse Hoogstraat, zette zoon Louis Cousy in de jaren ’20 de stap naar elektrisch aangedreven machines en verrees de iconische art-decovilla in de Grotenbergestraat.
Na een bijzonder donkere en ingrijpende bladzijde halverwege de jaren ’40, die zware sporen naliet op de familie en de omgeving, slaagde de volgende generatie erin om een nieuw hoofdstuk te openen en de draad van het vakmanschap weer vastberaden op te pikken. Zo volgden de jaren onder het eigen merk Ancolux, dat groot werd met kindertruien, en produceerde Cousy zelfs een tijdlang oerdegelijke legertruien.
Toen de tijden opnieuw veranderden, kwamen de broers Ludo en Wim Cousy aan het roer — twee rasechte ‘goestendoenders’ en koppige doorzetters.
Ludo nam het technische luik voor zijn rekening, terwijl Wim de administratie strak bestuurde. Tot op de dag van vandaag gaan de twee broers nog steeds harmonieus samen door dezelfde deur.
Waar andere textielregio’s het hoofd moesten buigen voor massaproductie uit het buitenland, kozen Ludo en Wim resoluut voor een eigen koers: gespecialiseerd maatwerk in kleine oplages. Ludo noemt het een tikkeltje relativerend “toeval”, maar het was vooral visie en onverwoestbare volharding. Met hun koppige vakmanschap slaagden de broers erin om de beroemde Antwerpse Zes te overtuigen van hun kunnen. Met name de samenwerking met Dries Van Noten — die na dertig jaar nog steeds even hecht is — zette het bedrijf definitief op de juiste sporen, gevolgd door tal van andere ronkende namen uit de Belgische en internationale modewereld zoals Walter Van Beirendonck, Jan-Jan Van Essche, Wales Bonner, Y-3, Meryll Rogge en Maison Tricot.
Ludo typeert zijn eigen rol en passie het liefst in een treffende quote:
“Het gaat erom het idee van de klant te vertalen naar de praktische oplossing.”
Een stiel apart in een geglobaliseerde wereld
Gevraagd naar wat Cousy onderscheidt van andere genomineerden in dezelfde categorie, is Trees helder:
“De concurrenten in de categorie ‘Company of the Year’ zijn geen productiebedrijven, maar echte ‘brands’. Hun zaakvoering heeft dus volledig andere klemtonen: ontwerp in de eerste plaats, maar ook branding en sales. Deze drie aspecten komen bij Cousy weinig of niet aan bod. Bij ons ligt de klemtoon op ontwikkeling en productie. Het is dus dezelfde sector, maar een volledig andere stiel.”
Vandaag telt het atelier een gedreven team van een veertigtal specialisten. Elf verschillende talen klinken er op de werkvloer. Wat zegt dat over de toekomst van de Belgische textielarbeid?
“Dat zegt dat het textielvakmanschap hier al enige tijd is verminderd, terwijl het wellicht in andere landen (met meer productiecapaciteiten) nog meer aanwezig is. Het is logisch dat het dan vooral nieuwe Belgen zijn die bij ons aan de slag gaan. Maar wat het vooral ook over ons zegt is dat we allemaal samenwerken, ongeacht oorsprong, religie, geaardheid, taal… en daar zijn we hier erg fier op.”
Een sleutelrol is bovendien weggelegd voor de “breiprogrammameisjes”, zoals ze in de wandelgangen liefdevol worden genoemd. Elk ontwerp is voor hen een enorme uitdaging. Omdat ze telkens opnieuw voor het overgrote deel met gloednieuwe, complexe creaties te maken krijgen, worden ze continu creatief getriggerd. Het geeft een onbetaalbare voldoening wanneer na een week intensief programmeren en testen het tastbare resultaat van de machines rolt.
Daarnaast opent het atelier elk jaar opnieuw de deuren voor talloze studenten. Van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen tot La Cambre, Den Haag en het KASK; ze komen maar wat graag langs voor een uitgebreid bedrijfsbezoek om te leren van meer dan honderd jaar Belgische breikunst.
Naar 2030: traditie ontmoet duurzaamheid
Het runnen van een high-end productiebedrijf in België vergt doorzettingsvermogen.
“Het is hard werken, voor het hele team,” bekent Trees. “De deadlines zijn strikt en de termijnen zijn kort. Bovendien staan de prijzen sterk onder druk vanwege de moeilijke economische en geopolitieke tijden. Ter compensatie daarvan werken we samen aan een erg mooi product, en hechten we veel belang aan een open en toegankelijke werksfeer.”
Op het vlak van technologie en duurzaamheid kijkt de CEO helder vooruit:
“Technologie en AI zullen hun impact beginnen hebben op het vlak van duurzaamheid, en misschien ook in de complexiteit die op termijn nog meer mogelijk zal worden op breivlak — maar ik denk niet dat het het handmatige werk zal vervangen. Er zal altijd een bepaald deel ambacht onoverkomelijk zijn, omdat de stuks die wij maken geen routine-items of basics zijn.
Op vlak van duurzaamheid hebben we al stappen gezet: we hebben meer dan 200 zonnepanelen en plaatsten een batterij. Qua grondstoffen hebben we nog een weg te gaan. Na een productie is er immers steeds een bepaalde restfractie. Momenteel voeren we een Vlaio onderzoeks- en ontwikkelproject uit over hoe we die grondstoffen circulair kunnen inzetten.”
En als we dromen over de toekomst in 2030?
“Dan is Cousy een modern bedrijf, met een stabiel klantenbestand, dat op circulaire wijze mooie knits maakt. En als ik harder mag dromen: zijn er geen productieproblemen, vertragingen of crisissen meer ;).”
Of er een zesde generatie klaarstaat? Voorlopig studeren de kinderen in andere richtingen (humane en exacte wetenschappen), maar zoals Trees zelf bewijst – zij toonde pas halverwege haar twintiger jaren interesse in de stiel – weet je het in een ondernemersfamilie maar nooit.
Trots in de Vlaamse Ardennen
Kan deze nominatie jonge mensen uit de streek terug naar de textielsector brengen?
Trees blijft nuchter:
“Deze nominatie is een erg mooie eer, maar veel kentering binnen onze sector zie ik hier niet uit voortvloeien. Zolang onze Belgische arbeidskrachten zo zwaar belast worden, is geen enkele vorm van handmatige productie een lange toekomst beschoren in België. Niemand wil, en kan, hiervoor betalen. We betalen wel uurlonen van 40 tot 100+ euro voor andere diensten, maar voor een kledingstuk met idem handwerk zijn goedkopere alternatieven toegankelijker.”
Toch overheerst de fierheid in Zottegem, zeker met de uitreiking in het vooruitzicht.