Het protest tegen de inplanting van grote fastfoodketens in Vlaamse dorpen en steden wint steeds sneller aan terrein. Waar beleidsmakers in Zottegem eerder nog reikhalzend uitkeken naar de komst van McDonald’s en elkaar bij de opening haast van de persfoto’s duwden om mee te zonnen in de belangstelling, groeit elders in de streek de maatschappelijke verontwaardiging. Nadat in Geraardsbergen ondanks hevig protest groen licht werd gegeven voor een nieuwe hamburgertent, neemt nu ook in Schoonbroek (Retie) het verzet toe. Actieactoren waarschuwen voor de onherstelbare schade aan de leefomgeving, lokale economie en verkeersveiligheid.
“Men negeert de feiten over overstromingsgevaar, verharding en zwerfvuil.”
Zeg straks niet dat we het niet gezegd hebben.”
Politiek showtheater versus de harde realiteit
Terwijl lokale bestuurders in steden zoals Zottegem de deuren wijd openzetten voor internationale fastfoodketens , merken omwonenden in buurgemeenten de concrete gevolgen van dergelijk beleid. In Geraardsbergen trokken omwonenden en milieuorganisaties aan het kortste eind. De komst van een grote hamburgertent langs een toch al drukke verkeersas betekent het verlies van een waardevolle groene long. Bovendien zorgt de nodige infrastructuur voor aanzienlijke bijkomende verharding in een zone die gekend staat als wateroverstromingsgebied.
Eenzelfde strijd in Schoonbroek
Dat het verzet in Geraardsbergen en Zottegem en de bezorgdheid in de streek geen alleenstaand feit is, blijkt uit de situatie in Schoonbroek (Retie). Ook daar komen burgers massaal op tegen de geplande komst van een fastfoodfiliaal. De argumenten en bezorgdheden zijn overal identiek:
-
Inbreuk op de dorpskern: De schaal en omvang van dergelijke complexen passen niet in de ruimtelijke structuur van rustige dorpsgemeenschappen.
-
Verkeerschaos: De inplanting van een fastfoodrestaurant met bijbehorende laadinfrastructuur trekt een grote stroom extra (transit)verkeer aan op toch al drukke wegen.
-
Zwerfvuil: Het afval beperkt zich niet tot de directe omgeving van de zaak, maar verspreidt zich over kilometers in omliggende gehuchten, natuurgebieden en woonkernen.
Bedreiging voor het lokale weefsel
Volgens socioloog Walter Weyns (VRT NWS) gaat het protest over meer dan alleen frites en hamburgers. Fastfoodgiganten staan symbool voor het verdringen van de lokale eigenheid:
“McDonald’s is meer dan een restaurant; het staat symbool voor alles wat niet lokaal is. Waar traditionele frituren er zijn voor de buurt, richten ketens zich op passanten. De komst van zo’n keten bedreigt direct het lokale sociale weefsel.”
Daarnaast wijzen deskundigen op het toenemende maatschappelijke onbehagen over de constante beschikbaarheid van ongezond eten, in het bijzonder in de nabijheid van scholen en jeugdvoorzieningen.
Een oproep tot beleidsomslag
In plaats van te verdringen voor een fotomoment met multinationale ketens, eisen actievoerders dat lokale en provinciale overheden hun ruimtelijk en economisch beleid dringend herzien. Het opofferen van overstromingsgevoelige groenzones voor grootschalige asfaltvlaktes en fastfoodketens is niet langer uit te leggen in tijden van klimaatverandering, verhardingsstops en de broodnodige steun voor de lokale handel en frituren.