Ons eerdere NUUS-artikel over nationaliteit en herkomst in Zottegem, zie link, maakte ook reacties los over werk. Sommige lezers stelden de bijdrage van inwoners van buitenlandse herkomst ter discussie; anderen wezen erop dat zij werken en belastingen betalen. Wat zeggen de cijfers? De lokale integratiescan toont voor 2021 dat een meerderheid van de inwoners van niet-EU-herkomst op arbeidsleeftijd werkte. Tegelijk was de achterstand tegenover inwoners van Belgische herkomst aanzienlijk.
In ons eerdere artikel belichtten we hoeveel inwoners van Zottegem een buitenlandse nationaliteit hebben, welke nationaliteiten vertegenwoordigd zijn en hoe buitenlandse herkomst daarvan verschilt. In de reacties verschoof het gesprek ook naar tewerkstelling. Dat verdient een afzonderlijke blik op de cijfers, met aandacht voor wat ze wél en niet aantonen.
Volgens de officiële lokale integratiescan was op 1 januari 2021 79,7% van de Zottegemnaars van Belgische herkomst tussen 20 en 64 jaar aan het werk. Bij inwoners van niet-EU-herkomst in dezelfde leeftijdsgroep bedroeg dat 57,1%. Het verschil was 22,6 procentpunten.
Omgekeerd werd 20,3% van de inwoners van Belgische herkomst en 42,9% van de inwoners van niet-EU-herkomst niet als werkend geregistreerd. Die percentages zijn geen werkloosheidsgraden: ook mensen die niet actief zijn op de arbeidsmarkt kunnen tot de niet-werkenden behoren.
De cijfers tonen dus zowel een duidelijke tewerkstellingskloof als het feit dat in beide groepen een meerderheid werkte. Ze bieden geen basis om alle inwoners van buitenlandse herkomst over dezelfde kam te scheren.
Mannen en vrouwen
Bij mannen van niet-EU-herkomst werkte in Zottegem in 2021 66,4%, tegenover 50,8% bij vrouwen. Bij inwoners van Belgische herkomst bedroegen die aandelen respectievelijk 81% en 78,3%.
Voor de leeftijdsgroep van 25 tot en met 49 jaar lag de werkzaamheidsgraad op 91,9% bij Belgische herkomst en 61,1% bij niet-EU-herkomst. De gekozen leeftijdsgroep maakt dus verschil voor de uitkomst.
Herkomst is geen paspoort
Zoals we ook in ons eerdere artikel uitlegden, zijn nationaliteit en herkomst verschillende begrippen. De integratiescan houdt bij herkomst rekening met de huidige nationaliteit, de geboortenationaliteit en de geboortenationaliteit van de ouders. Ook iemand met de Belgische nationaliteit of iemand die in België geboren is, kan daardoor bij buitenlandse herkomst worden ingedeeld.
Het gaat hier dus niet om een eenvoudige vergelijking tussen Belgen en mensen zonder Belgisch paspoort. De percentages slaan bovendien op inwoners van Zottegem, ongeacht waar ze werken. Ook wie in Gent of Brussel aan de slag is, telt mee. Zowel werknemers als zelfstandigen vallen onder de gebruikte definitie van werkenden.
Waarom hier nog cijfers uit 2021 staan
De lokale percentages hierboven komen uit de integratiescan met referentiedatum 1 januari 2021. Ze mogen niet worden gelezen als een actuele meting van Zottegem in 2026.
Er bestaat inmiddels een recentere officiële gegevensbron: de Vlaamse Arbeidsrekening van Steunpunt Werk. Die bevat gegevens tot 2024 en biedt uitsplitsingen naar gemeente en herkomst. De precieze recentere Zottegemse percentages voor de hier vergeleken groepen konden we voor dit artikel nog niet verifiëren. We stellen de cijfers uit 2021 daarom niet voor als de recentste beschikbare cijfers. www.steunpuntwerk.be
Voor heel Vlaanderen publiceerde Statistiek Vlaanderen wel al cijfers over 2025: 79% van de 20- tot en met 64-jarigen die in België geboren zijn, werkte, tegenover 65,6% van wie buiten de EU geboren is. Dat zijn Vlaamse cijfers naar geboorteland, geen Zottegemse cijfers naar herkomst. Ze kunnen de lokale percentages dus niet vervangen en bewijzen geen stijging in Zottegem. www.vlaanderen.be
Niet werken zegt niet waarom iemand niet werkt
Wie niet als werkend wordt geregistreerd, ontvangt niet automatisch een werkloosheidsuitkering. Onder de niet-werkenden kunnen bijvoorbeeld studenten, arbeidsongeschikten en andere niet-beroepsactieven vallen.
Uit deze percentages valt niet af te leiden waarom iemand geen job heeft, of iemand een uitkering ontvangt of hoeveel belastingen iemand betaalt. Ze meten evenmin de bereidheid om te werken. Wie op basis van de reacties op ons eerdere artikel conclusies wil trekken, moet ook die grenzen van de cijfers meenemen.
Bron lokale cijfers: Vlaamse overheid, Jouw lokale integratiescan – Zottegem. Gegevens van de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, via Statistiek Vlaanderen, bewerking ABB. Referentiedatum: 1 januari 2021.