Hoeveel ‘buitenlanders’ wonen in Zottegem? De cijfers achter het debat

Zottegem telde op 1 januari 2026 1.752 inwoners zonder Belgische nationaliteit, op een bevolking van 28.343 mensen. Dat is 6,18 procent. Een jaar eerder waren dat er 1.808. Tegelijk wijzen lokale rapporten op een groei van het aandeel inwoners met een buitenlandse herkomst over een langere periode. Nationaliteit en herkomst meten verschillende dingen.

Hoeveel inwoners hebben een buitenlandse nationaliteit? Welke landen zijn vertegenwoordigd? En gaat het werkelijk om een recente toename? De antwoorden hangen af van de gebruikte definitie én het meetjaar. De cijfers hieronder betreffen de volledige gemeente Zottegem, inclusief de deelgemeenten.

56 inwoners minder zonder Belgische nationaliteit

De nationaliteitsgegevens van Statbel geven voor de twee jongste gecontroleerde jaarstanden dit beeld:

Bevolking 1 januari 2025 1 januari 2026 Verschil
Alle inwoners 28.236 28.343 +107
Belgische nationaliteit 26.428 26.591 +163
Geen Belgische nationaliteit 1.808 1.752 −56
Aandeel zonder Belgische nationaliteit 6,40% 6,18% −0,22 procentpunt

Het aantal inwoners zonder Belgische nationaliteit daalde met 3,1 procent. Dat bewijst niet dat 56 mensen vertrokken: ook nationaliteitsverwervingen, geboorten, overlijdens en verhuizingen beïnvloeden de stand.

Bron: Statbel Junior, onderliggende nationaliteitsbestanden 2025 en 2026; eigen berekeningen voor gemeente 41081.

Welke nationaliteiten zijn vertegenwoordigd?

Onderstaande selectie geeft vijftien afzonderlijk vermelde nationaliteiten weer. De restregel bevat alle andere categorieën samen. Dit is een verdeling naar huidige nationaliteit, geen overzicht van geboorteland, etnische afkomst of vorige woonplaats.

Nationaliteit 2025 2026 Verschil
Roemeens 207 219 +12
Nederlands 187 197 +10
Oekraïens 150 155 +5
Congolees – DR Congo 133 110 −23
Pools 114 91 −23
Spaans 64 65 +1
Bulgaars 65 52 −13
Kameroens 55 46 −9
Italiaans 45 43 −2
Frans 44 42 −2
Afghaans 19 39 +20
Portugees 38 37 −1
Marokkaans 33 33 0
Turks 23 25 +2
Duits 19 20 +1
Overige nationaliteiten en restcategorieën 612 578 −34
Totaal zonder Belgische nationaliteit 1.808 1.752 −56

Bron: dezelfde Statbel-bestanden. Alle jaarstanden op 1 januari. De bron bevat ook een verzamelcategorie; deze tabel is daarom geen volledige rangschikking van alle landen.

Buitenlandse herkomst is ruimer

Iemand kan Belg zijn en tegelijk een buitenlandse herkomst hebben. Bij herkomststatistieken speelt ook de eerste geregistreerde nationaliteit van de persoon en van diens ouders een rol. Wie in België geboren is, kan dus in de categorie buitenlandse herkomst vallen. Wie naast een andere nationaliteit ook de Belgische heeft, wordt in de nationaliteitsstatistiek als Belg geteld.

In de omgevingsanalyse van Eerstelijnszone Panacea vermeldt de grafiek met referentiejaar 2025 voor Zottegem 85,4 procent inwoners van Belgische herkomst. Het complement is 14,6 procent buitenlandse herkomst. Dat cijfer mag niet worden voorgesteld als het percentage inwoners zonder Belgische nationaliteit.

Dezelfde grafiek maakt vergelijking met de andere gemeenten binnen de eerstelijnszone mogelijk:

Gemeente of gebied Buitenlandse herkomst, 2025
Zottegem 14,6%
Herzele 12,3%
Brakel 9,4%
Sint-Lievens-Houtem 9,3%
Lierde 7,6%
Oosterzele 7,4%
Eerstelijnszone Panacea 11,1%
Vlaams Gewest 27,8%

Zottegem heeft binnen deze zes gemeenten het hoogste aandeel, maar blijft onder het Vlaamse aandeel.

Bron: Panacea, grafiek ‘Inwoners naar herkomst’, Rijksregister/provincies.incijfers.be, 2025. Percentages berekend als 100 min het weergegeven aandeel Belgische herkomst; afronding op één decimaal.

De verandering begon niet gisteren

Het memorandum van de Stedelijke Jeugdraad uit 2018 bevat al een stijgende reeks voor inwoners met buitenlandse herkomst:

Jaar EU-herkomst Niet-EU-herkomst Samen Aandeel samen*
2011 581 533 1.114 4,44%
2012 670 661 1.331 5,24%
2013 726 730 1.456 5,69%
2014 812 800 1.612 6,27%
2015 856 879 1.735 6,72%
2016 907 963 1.870 7,22%

Som van de twee afgeronde percentages in het memorandum, pagina 4.

Deze historische publicatie laat zien dat de groeiende diversiteit al jaren geleden werd vastgesteld. De reeks uit dit oudere document en het recentere Panacea-cijfer komen uit verschillende publicaties. Ze worden hier daarom als afzonderlijke historische meetpunten weergegeven, niet als één volledig geharmoniseerde statistische reeks.

Wat vertellen de cijfers over vandaag?

De jongste gecontroleerde nationaliteitsstand dateert van 1 januari 2026. Ze geeft geen definitief antwoord op wat sindsdien veranderde. De gemeentetotalen tonen evenmin hoe inwoners over het centrum en de deelgemeenten zijn verdeeld.

Nationaliteit vertelt ook niet wanneer iemand naar Zottegem verhuisde. Een inwoner met een buitenlandse nationaliteit kan er al jaren wonen of vanuit een andere Belgische gemeente zijn gekomen. Deze tabellen meten geen verblijfsduur, migratiemotief, taalgebruik of overlast.

De officiële bevolkingsstatistiek omvat bovendien niet iedereen die ergens aanwezig is. Onder meer personen zonder wettig verblijf en asielzoekers die uitsluitend in het wachtregister staan, behoren niet tot de getelde wettelijke bevolking. Het cijfer van 1.752 is dus geen telling van alle mogelijke aanwezigen en evenmin een telling van vluchtelingen.