De federale regering heeft het licht op groen gezet voor het zogenaamde Kwartierplan van Defensie, een grootschalige herstructurering van het Belgische leger. Oude kazernes worden heropend, bestaande sites gerenoveerd en nieuwe kwartieren gebouwd in onder meer Charleroi, Diest en Ursel. Geraardsbergen komt nergens meer in beeld. De droom om in Schendelbeke een kazerne te realiseren, lijkt daarmee definitief begraven.
Het plan moet Defensie klaarstomen voor een sterke groei tegen 2040, met investeringen in logistiek, nieuwe eenheden en moderne infrastructuur. De landmacht blijft inzetten op bestaande basissen, de marine concentreert zich op de kust en de luchtmacht breidt uit in onder meer Ursel en Henegouwen. Maar Geraardsbergen, ooit nadrukkelijk op tafel gelegd, is volledig uit de plannen verdwenen. Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) maakte vorig jaar al duidelijk dat er geen militaire kazerne in Geraardsbergen komt.
Politiek fiasco
De beslissing betekent het definitieve einde van een project dat nooit echt van de grond kwam. Het dossier was van bij aanvang al een politiek fiasco. De inwoners van Schendelbeke, Smeerebbe-Vloerzegem en Idegem moesten het project slikken zonder dat ze geraadpleegd werden. Dat leidde tot heel wat boosheid en frustraties. Het huidige schepencollege, dat in oktober 2024 aantrad, had eerder al aangegeven geen verdere stappen te zullen zetten. Daarmee werd de facto afstand genomen van het dossier, dat toen al zwaar onder vuur lag.
Het kazernedossier groeide uit tot een symbooldossier tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. De burgerbeweging UP wist de onvrede bij een deel van de bevolking te mobiliseren en haalde vijf zetels binnen. De actiegroep VZW Red De Godsbergkouter verzette zich hevig om Geraardsbergen kazernenvrij te houden. David haalde het andermaal van Goliath.
De geplande locatie in Schendelbeke botste bovendien op beleidsmatige bezwaren van de Vlaamse overheid, die oordeelde dat de site niet verenigbaar was met verschillende ruimtelijke doelstellingen.
Achterkamerpolitiek
Ook achter de schermen liep het mis. Defensie slaagde er niet in om de nodige gronden te verwerven, mede door lokaal verzet. Volgens bronnen lag de voorkeur al langer bij Aalter/Ursel, maar werd die piste destijds om politieke redenen opzijgeschoven. De keuze voor Geraardsbergen zou vooral ingegeven zijn door electorale overwegingen en achterkamerpolitiek. Met de PS werd een akkoordje bedisseld, op voorwaarde dat de kazerne tweetalig zou zijn.
Met het Kwartierplan is de kazerne in Schendelbeke nu definitief van de baan. Wat overblijft, is een dossier dat jarenlang voor verdeeldheid zorgde en uiteindelijk strandde op een combinatie van lokaal verzet, ruimtelijke bezwaren en politieke keuzes. Het project was niet meer dan een weinig doordacht politiek plan dat uiteindelijk als een luchtbel uiteenspatte.
Julien Borremans