De provincie Oost-Vlaanderen blaast op een bijzonder volksgebruik nieuw leven in.
Op zondag 20 december wordt er een metershoge wilgenpop – gemaakt van twijgen van de site zelf – feestelijk in vlammen opgejaagd. Met dit symbolische vuurritueel neemt de erfgoedsite afscheid van het voorbije jaar en kijkt ze reikhalzend uit naar de terugkeer van de lente. Bovendien mag het publiek mee beslissen over de naam van de pop!
Vuur speelt al eeuwenlang een centrale rol in onze volkscultuur. Van wintervuren tot uitbundige oogstfeesten: gemeenschappen vierden vroeger de wisseling van de seizoenen met rituelen en symbolische verbrandingen. Het verbranden van een stro- of wilgenpop stond daarbij symbool voor het definitief achterlaten van tegenslagen en de donkere wintermaanden, én voor de hoop op een nieuw begin, een vruchtbare oogst en de terugkeer van het licht.
Hoewel tradities zoals de Tonnekensbrand in Geraardsbergen, De Borelle in Dranouter of De Pikkeling in de Faluintjesstreek dit erfgoed al levend houden, voegt Erfgoedsite Ename daar nu een gloednieuw jaarlijks hoofdstuk aan toe.
Van wilgentakken tot nieuwe traditie
Afgelopen zomer staken de medewerkers van Erfgoedsite Ename de handen uit de mouwen. Met wilgentwijgen van het eigen terrein bouwden ze een imposante wilgenpop. Daarmee grijpen ze terug naar oude landbouwgebruiken waarbij poppen werden gemaakt als symbool van de graanoogst en als teken van voorspoed.
Het wordt bovendien een vast ritueel: elke zomer bouwt de erfgoedsite een nieuwe pop op, om die vervolgens aan het begin van de winter symbolisch te verbranden.
Gedeputeerde David Coppens, bevoegd voor Erfgoed:
“Erfgoed gaat niet alleen over gebouwen, archeologische vondsten of voorwerpen uit het verleden. Ook de rituelen en tradities die generaties lang werden doorgegeven, maken deel uit van ons erfgoed. Met deze wilgenpopverbranding brengen we een bijna vergeten gebruik opnieuw tot leven. We maken het verleden tastbaar en creëren tegelijk een nieuwe traditie die mensen samenbrengt.”
Hoe moet de wilgenpop heten? Bepaal het mee!
Bij een kersverse traditie hoort natuurlijk een gepaste naam. Erfgoedsite Ename roept iedereen op om mee te stemmen. Er liggen vijf kandidaten op tafel:
-
Laurentien
-
Lotharijne
-
Scaldina
-
Wilga
-
S’Alice
Stemmen kan tot en met 29 november via de website van de erfgoedsite of ter plaatse tijdens een bezoek. Op de Facebookpagina van Erfgoedsite Ename worden de verschillende kandidaten de komende tijd uitgebreid voorgesteld.
Afspraak op 20 december
Het vurige hoogtepunt vindt plaats op zondag 20 december, vlak voor de winterzonnewende wanneer de dagen op hun kortst zijn. Iedereen is van harte welkom op Erfgoedsite Ename om samen het jaar af te sluiten en het nieuwe licht te verwelkomen.