Vandaag had de herdenking rond 11- november plaats in Brakel en de inhuldiging van het André Vandenhauteplein. Dit in een organisatie van N.S.B.Nederbrakel i.s.m. de gemeente Brakel.
Na eerst een 11- november dienst in de kerk werden er traditioneel bloemen neergelegd aan het monument der gesneuvelden van beide wereldoorlogen.
Er was de toespraak van Alexander De Croo maar vervolgens nam Ludwig De Temmerman het woord om het over André Vandenhaute te hebben.
Ludwig De Temmerman: “We zijn hier ook samengekomen om een bijzondere Brakelaar te eren. André Vandenhaute werd geboren in Parike en groeide op in Nederbrakel. Hij was nog geen veertien jaar toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Bij de bevrijding in 1944 was de net achttienjarige André actief in de Weerstand en hij nam actief deel aan de acties. Op de Kleiberg stonden ze oog in oog met vluchtende Duitsers en ze werden onder vuur genomen. Hij wist te ontkomen en kon de hulp inroepen van de Engelsen die de Duitsers de pas afsneden.
André was een tijdlang aan het werk als mecanicien bij de Top Bronnen en toen hij politieagent werd in Nederbrakel, bleef hij zijn technische kwaliteiten verder aanscherpen en werd hij specialist in het herstellen van oude klokken en uurwerken. Wie een defecte oude klok of een uurwerk op de schouw had, kon bij André terecht. Ik denk niet dat hij zijn werkuren ooit rekende, een bedank was ruim voldoende. Tot het einde van zijn leven bleef hij klokken herstellen en dat was niet evident op zijn 98 jaar toen zijn zicht altijd maar zwakker werd.
André was van kinds af zeer geïnteresseerd in de lokale geschiedenis. Toen in 1970 Heemkring Triverius werd opgericht was hij erbij. Hij was gedurende 55 jaar bestuurslid en met zijn uitmuntend geheugen, tot op het einde van zijn leven, was hij het geheugen van Triverius. Op elke vraag wist hij een passend antwoord. Hij kon ook gebruik maken van zijn functie als politieman want als er graafwerken waren in het centrum van de gemeente of als er aan de kerk of een ander gebouw gewerkt werd hield hij een oogje in het zeil en als politieman kwam hij op plaatsen waar het publiek niet geraakte en hij maakte notities. Destijds hadden de aannemers geen verplichtingen om alles wat gevonden werd te melden, maar André noteerde het wel.
André had al vroeg een filmcamera en hij filmde allerhande manifestaties. Jaren nadien gaf hij nog filmvoorstellingen die hij van commentaar voorzag. Hij kon de Brakelaars die voor zijn lens voorbijkwamen opnoemen aan een ongekende snelheid. Het was niet mogelijk om even snel de namen te noteren.
André was ook avonturier. In 1974 was hij een van de 16 streekgenoten die drie minibusjes en een jeep naar een missiepost in Mali brachten. Daarvoor moesten ze dwars door de Sahara. Het was geen Dakarrace maar ook geen plezierreisje. Hij maakte ook een aantal reizen naar het Verre Oosten, en hij had dan ook wel enkele Brakelaars in zijn zog.
Wat nog het meest zal bijblijven is zijn uitzonderlijk talent als ‘stand-up commedian’. Toen Werner Ysebaert in 1964 het V.I.O.S. –cabaret oprichtte, was André van de partij. Al in 1948 waren de clowns, Gust (André Vandenhaute) en Bill (Frans Rousseau) van de partij, twee natuurtalenten die de zaal uit het dak lieten gaan. André zou nagenoeg zijn hele leven de clown figuur Dédé blijven koesteren als zijn alter ego. In 1957 werd de V.I.O.S. opgedoekt nadat Werner Ysebaert, bezieler en inspirator, Brakel beroepshalve moest verlaten. André Vandenhaute en Gerard De Wolf, die ook bij V.I.O.S. betrokken was, zetten de traditie verder, waarbij André clown Dédé verder gestalte gaf en Gerard voor de accordeonbegeleiding en de droge replieken zorgde. André vertelde moppen, zong en speelde meerdere instrumenten, ondanks het feit dat hij nooit les volgde en ook geen noot muziek kon lezen. Toch speelde hij blokfluit, banjo, accordeon, mondharmonica,… Na Gerard De Wolf was er even Gilbert Bockelandt en daarna werd een andere oudgediende van de V.I.O.S., Fons Jouretz, de vaste begeleider-accordeonist. Als duo Dédé en Fonzy doorkruisten ze het Vlaamse land en brachten overal plezier met hun shows. Tot in IJzendijke en Zierikzee in Zeeuws-Vlaanderen stonden ze op de planken en zelfs in het Franse Rouan werd opgetreden voor het “Werk der Vlamingen”. Hoeveel bewoners van rusthuizen hebben ze gelukkig gemaakt.”
Pleintje
Ludwig De Temmerman: “Het is mooi dat André zijn naam nu aan dit pleintje mag geven, waarop ook het oorlogsmonument staat. Het is een select groepje van personen die een straatnaam kregen in Brakel. Lietbertus van Brakel, aartsbisschop van Cambrai in de 11de eeuw, Jeremias Dedrivere, de eerste professor anatomie van de Leuvense universiteit in de 16de eeuw, Pieter Hoelman landmeter en cartograaf in de 17de eeuw en verder kunstenaars en schrijvers, Henri De Coene, Jozef Sadones, Isidoor en HermanTeirlinck, Theo Brakels, Edgar Tinel. Er is echter ook Nestor Debeck, oud-strijder van 14-18 en verzetsman in de Tweede Wereldoorlog, die gefusilleerd werd.
Met André Vandenhaute leent ook een ‘gewone’ Brakelaar zijn naam aan een pleintje waarop niet toevallig het oorlogsmonument staat. Tot vorig jaar was hij hier nog aanwezig op “zijn” dag. Uit wat vooraf gaat blijkt dat hij niet zomaar een gewone Brakelaar was. Hij was zeer getalenteerd en stelde dat onbaatzuchtig ten dienste van iedereen. Hij kon als politieman in de huid van een clown kruipen zonder dat zijn waardigheid daardoor werd aangetast.
Zijn leven lang heeft hij als artiest mensen laten lachen en heeft hij een zonnetje in hun leven gebracht, zodat ze toch even hun problemen van alledag konden vergeten. André heeft zeer veel betekend voor Brakel en voor zijn jarenlange onbaatzuchtige inzet verdient hij dit eerbetoon dat iedereen hem gunt.”
Zoon Lucas Vandenhaute mocht samen met burgemeester Alexander De Croo de gedenkplaat onthullen. Lucas bedankte iedereen voor dit schitterend initiatief.
