De Koningin Elisabethwedstrijd is al decennia lang een van de meest prestigieuze en bekende muziekwedstrijden ter wereld. De wedstrijd, vernoemd naar koningin Elisabeth van België, is een internationaal platform voor violisten, pianisten, zangers en cellisten op de drempel van een grote carrière. Dit jaar draait alles om de cello. Zesenzestig cellisten, geselecteerd uit 185 kandidaten tussen 18 en 30 jaar oud, traden aan voor een plek in de volgende rondes. Vierentwintig overleefden de eerste omloop en stootten door naar de halve finale in Studio 4 van het Flageygebouw in Brussel — het voormalige VRT-gebouw aan het Flageyplein in Elsene, dat door zijn art-decostijl en uitstekende akoestiek bekendstaat als een van de mooiste concertzalen van het land.
Een vriendschap en muzikale match
Al in de voorronde viel één naam op: Krzysztof Michalski, de 23-jarige Poolse cellist die inmiddels is doorgestoten tot de absolute finale van de wedstrijd. Aan zijn zijde schitterde de eveneens 23-jarige Belgische pianiste Aude Van De Keere. Zij deed het ronduit wonderlijk als zijn vaste begeleidster. Samen zorgden ze voor een van de meest besproken optredens van de vroege ronde, en beiden kregen veel verdiend applaus.
Hun fabelachtige samenspel is geen toeval. Aude Van De Keere en Krzysztof Michalski spelen ondertussen al vijf jaar samen. Hun partnerschap begon destijds met een diepe vriendschap en een instant muzikale match. Hun allereerste recital als duo brachten ze destijds voor de Belgium Cello Society — een bijzonder moment dat werd vereeuwigd op de rode loper. Sindsdien vormen ze een onafscheidelijk muzikaal duo en stonden ze samen op talloze concertpodia. Hun synergie reikt trouwens verder dan dit duo: samen richtten ze ook het Trio Maskerade op, waarin ze worden geflankeerd door violist Leon Blekh.
Van Flagey tot de Egmont Concerten in Zottegem
Op dinsdag 12 mei was het de beurt aan vier cellisten in de halve finale: Alexander Wollheim, Roric Cunningham, Ivan Sendetsky en Krzysztof Michalski. Elk van hen vertolkte een recital met pianobegeleiding, gevolgd door een concert met het Koninklijk Kamerorkest van Wallonië.
De eerste twee, Cunningham en Wollheim, nestelden zich comfortabel in de veilige haven van het orkest. De muziek was prachtig, dat zeker. Maar er zat een zekere voorzichtigheid in, een ingetogenheid waardoor de vonk net niet oversloeg, alhoewel natuurlijk. Wat zeg ik, natuurlijk zijn het geniale muzikanten.
Maar ik denk aan Zurbarán: meesterlijk, beheerst, diep geworteld in de traditie.
Maar wel veilig in de traditie.
Toevallig loopt er op dit moment in de National Gallery in Londen een grote tentoonstelling gewijd aan Francisco de Zurbarán, de eerste ooit in het Verenigd Koninkrijk, nog te zien tot 23 augustus 2026. Naast Velázquez en Murillo was hij een van de grote meesters van het zeventiende-eeuwse Spanje, gevierd om zijn naturalisme en directe emotionele kracht. Rustig in het geloof, diep verankerd, onwrikbaar mooi.
Dan kwamen Sendetsky en Michalski, en de sfeer veranderde compleet. Dit was Caravaggio: de vrijbuiter, de avonturist die het licht gebruikte als een dolk, die regels brak omdat hij groter was dan de regels. Meer vrijheid, meer risico, meer avontuur. Jazz bijna. Muziek die zich niet rustig in de veilige haven nestelt, maar met open armen het onbekende instapt. Zurbarán en Caravaggio — twee absolute grootmeesters uit dezelfde tijd, hemelsbreed van elkaar verwijderd in temperament, en allebei onsterfelijk. Zo ook deze vier cellisten: elk op hun manier uitzonderlijk, maar de laatste twee stalen de show. Ze kregen dan ook een overdonderend en welverdiend applaus.
Gekleurde pronostieken en schaduwfavorieten
Nu de finale voor de deur staat, draait de geruchtenmolen in de muziekpers op volle toeren. Wie de gezaghebbende analyses van De Standaard erop naslaat, ziet een duidelijk beeld ontstaan voor de gedroomde top drie. De krant tipt daar resoluut Leland Ko (omschreven als de gentleman-generalist), Maria Zaitseva (het mamas kindje) en Yo Kitamura (de fluwelen stilist).
Maar een wedstrijd als de Koningin Elisabethwedstrijd laat zich zelden volledig voorspellen, en het loont om naar de schaduwfavorieten te kijken. En laat daar nu net een heel ronkende naam bovenaan het lijstje prijken. Op nummer 1 van de schaduwfavorieten staat niemand minder dan Krzysztof Michalski, treffend gekarakteriseerd als ‘de elegante waaghals’. Hij wordt op de hielen gezeten door de Oezbeek Dilshod Narzillaev (‘The comeback kid’) op nummer 2, en de Italiaanse wervelwind Ettore Pagano (‘stuntpiloot zonder handrem’) op de derde schaduwplek. Het is een prachtig palet aan persoonlijkheden en stijlen, en het publiek kijkt dan ook reikhalzend uit naar wat dit mooie geweld op het podium zal brengen.
Twee jonge toptalenten
Krzysztof Michalski werd in 2003 geboren in het Poolse Tarnobrzeg. In 2024 behaalde hij de tweede prijs op de befaamde ARD-cellowedstrijd in München, én de prijs voor de beste interpretatie van een opdrachtwerk. Als solist trad hij al op met toporkesten zoals het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks, en als kamermusicus speelde hij naast grootheden als Renaud Capuçon en Christian Tetzlaff.
Aude Van De Keere werd op 28 april 2003 geboren in Zottegem en begon op vijfjarige leeftijd met viool. Enkele jaren later volgde ook de piano. In 2024 behaalde ze haar bachelordiploma aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen voor piano, in de klas van toppianiste Polina Leschenko, met de hoogste onderscheiding. Ze is zowel solist als kamermusicus en speelde al in zalen als Bozar en het De Singel Internationaal Kunstencentrum. Ondanks haar internationale parcours vergeet ze haar roots niet: ze is de bezieler van de Egmont Concerten in Zottegem, een lokale concertreeks waar zij en Michalski bijna jaarlijks te gast zijn.
In de zaal in Brussel zat dan ook een trotse papa: Lieven Van De Keere, fier als een gieter — en terecht. Lieven was in zijn tijd een uitstekende basketbalspeler, maar wat zijn dochter Aude op dat podium presteerde, was van een heel andere orde. Zottegem mag dan ook met recht en rede bijzonder trots zijn op dit thuistalent, wat zeg ik? Twee thuistalenten!
De wereld is gemaakt voor vrijheid.
De avond in Flagey bewees dat Sendetsky en Michalski elk op hun eigen manier het avontuur durven opzoeken. En Aude Van De Keere heeft daar met haar meesterlijke begeleiding en jarenlange muzikale verstandhouding een onmisbaar aandeel in gehad.
Om met een absolute waarheid te besluiten: de cello heeft het wel.