Huisartsenkring Panacea vraagt in een open brief duidelijkheid over toekomst AZORG Geraardsbergen

De zorg voor onze regio mag niet verder uitgehold worden

De artsen van Huisartsenkring PANACEA maken zich grote zorgen over de toekomst van AZORG campus Geraardsbergen. Al geruime tijd bereiken ons signalen over mogelijke wijzigingen in het zorgaanbod, de spoedwerking en MUG-functie, de beddencapaciteit en verschillende specialistische diensten.

Tegelijk krijgen wij als huisartsen dagelijks vragen van patiënten over wat er met de campus in Geraardsbergen zal gebeuren. Telkens opnieuw moeten wij hen teleurstellen, omdat ook wij als naaste zorgverleners verstoken blijven van duidelijke informatie vanuit AZORG.

Wij willen daarom, als prioritaire partner in de eerstelijnszorg, op een open en constructieve manier duidelijkheid vragen.

Onze bezorgdheid vertrekt vanuit de kwaliteit van zorg. De vraag dringt zich dan ook op: welke kwaliteit van zorg kunnen wij onze patiënten dan nog bieden, als onze naaste gezondheidspartner ons geen garanties kan bieden?

AZORG stelt dat zij haar campussen wil verankeren en de zorg dicht bij huis wil garanderen via nauwe samenwerking met de eerste lijn. Een verdere afbouw van het aanbod is echter onmogelijk te rijmen met deze visie. Samenwerking mag niet betekenen dat steeds meer zorgvragen zonder middelen, ondersteuning of duidelijke afspraken op de al zwaar belaste huisartsen worden afgewenteld.

Behoud van spoed, MUG en voldoende beddencapaciteit

Voor ons is het essentieel dat Geraardsbergen kan blijven rekenen op een spoeddienst met MUG-functie en voldoende beddencapaciteit op de campus Geraardsbergen.

Het scenario van een PIT als vervanging van een MUG is de facto afbouw van zorg. Wat betekent dit concreet bij een acuut hartinfarct, een beroerte, een septische patiënt, een ernstige val bij een oudere patiënt, acute benauwdheid of een reanimatie? Gaan we hiermee niet terug in de tijd waarbij we mogelijk 30 minuten moeten wachten op de MUG vanuit Aalst?

Dergelijke situaties zijn helaas geen theoretische verhalen, maar dagelijkse realiteit. In de acute zorg is tijd geen detail maar kwaliteit. Soms zelfs het verschil tussen leven en dood.

Wat mogen wij als huisartsen nog van AZORG verwachten om deze levensbedreigende situaties in onze regio correct te omkaderen, wanneer zorg steeds meer in Aalst zou worden geconcentreerd?

Wanneer AZORG stelt dat de MUG-functie vanaf 1 oktober 2027 zou worden omgevormd tot een PIT, dan is bijkomende duidelijkheid absoluut noodzakelijk. Wat betekent dit voor de werking van de spoeddienst? Wat betekent dit voor de aanwezigheid en inzetbaarheid van spoedartsen? Welke patiënten kunnen nog in Geraardsbergen worden opgevangen, en welke patiënten zullen sneller moeten worden doorgestuurd naar Aalst of Zottegem?

Bovendien is de komst van die PIT afhankelijk van externe goedkeuringen. Welke garanties zijn er dat Geraardsbergen straks niet zonder MUG én zonder PIT achterblijft?

Welke diensten blijven, verdwijnen of breiden uit?

Wij vragen ook duidelijkheid over de bredere toekomst van de campus. Welke diensten blijven gegarandeerd aanwezig? Welke diensten worden afgebouwd? Welke diensten zullen worden versterkt?

AZORG spreekt over “planbare en ambulante specialistische zorg”, “dagchirurgie”, “kort verblijf”, “internistische interventies”, “pijnkliniek”, “revalidatie”, “low care dialyse” en een “ruim consultatie-aanbod”. Maar wat betekent dat concreet? Welke consultaties blijven? Welke specialismen worden uitgebreid? Welke verdwijnen? En hoe wordt gegarandeerd dat huisartsen ook voor semi-dringende consultaties snel ergens terechtkunnen?

Er worden al jaren beloftes gemaakt over nieuwe consultatiediensten, bijkomende technische onderzoeken en zorg dichter bij de patiënt. Maar keer op keer moeten wij vaststellen dat wij op onze honger blijven zitten.

Vooral de toekomst van onder meer geriatrie, neurologie, specialistische consultaties, diagnostiek en semi-dringende verwijzingen baart ons zorgen. Ook het wegvallen van intensieve zorgen in Geraardsbergen roept vragen op. Wat is de impact daarvan op transfers naar Aalst of Zottegem? Wat betekent dit voor de aanwezigheid en inzetbaarheid van spoedartsen? En hoe wordt de veiligheid gegarandeerd bij interne urgenties of reanimaties binnen het ziekenhuis zelf?

Huisartsen botsen nu al te vaak op een beperkte toegang tot semi-dringende specialistische adviezen of consultaties. Daardoor stijgt niet alleen de druk op de spoeddiensten, maar ook op de eerstelijnszorg. Patiënten komen uiteindelijk opnieuw bij de huisarts terecht, terwijl ook bij ons de draagkracht steeds meer onder druk staat.

AZORG stelt dat er “vandaag” voor patiënten en doorverwijzers niets verandert en dat er later meer concrete informatie zal volgen. Maar dat is onvoldoende. Wanneer komt die informatie?

De eerste lijn moet betrokken worden

Huisartsen staan dagelijks aan het bed, in de praktijk en in de thuissituatie van patiënten. Wij kennen de noden van deze regio. Wij zien welke patiënten moeilijk in Aalst, Zottegem of andere campussen geraken. Wij zien welke impact langere wachttijden en verdere verplaatsingen hebben op ouderen, kwetsbare patiënten en mensen zonder sterk netwerk.

De directie mag bovendien niet vergeten dat Geraardsbergen en de omliggende gemeenten geconfronteerd worden met een demografische storm. Enerzijds is er een grote groep oudere patiënten met complexe zorgnoden. Anderzijds is er een belangrijke groep sociaal kwetsbare mensen, die evenzeer recht hebben op toegankelijke en kwalitatieve zorg, zowel in de eerste als in de tweede lijn.

Huisartsenkring PANACEA moet daarom structureel en vooraf worden betrokken bij het uitwerken van de scenario’s, niet pas achteraf wanneer de keuzes al zijn gemaakt.

AZORG schrijft dat de samenwerking met de eerste lijn moet worden versterkt. Wij zijn bereid om daar onze verantwoordelijkheid in op te nemen. Maar dan moet die samenwerking wel concreet worden gemaakt. Hoe wordt vermeden dat de afbouw van ziekenhuiszorg gewoon leidt tot een verschuiving van zorg naar de huisarts?

Als huisartsenkring vragen wij concreet:

1. een duidelijke en volledige toelichting over de toekomstplannen voor AZORG Geraardsbergen. Kom naar buiten met een totaalvisie en durf dat ook tegenover de huisartsen te verdedigen; laat ons samen zitten om de concrete implicaties binnen een gemeenschappelijke visie dan verder uit te werken;
2. garanties over het behoud van acute zorg, spoedwerking, MUG-functie en beddencapaciteit;
3. duidelijkheid over de eventuele omvorming van MUG naar PIT, en over wat dit concreet betekent voor spoedartsen, spoedwerking en patiëntenstromen;
4. duidelijkheid over welke diensten sluiten, blijven of worden uitgebreid, waarbij de huisartsen mee kunnen aangeven waar de grootste noden liggen;
5. een concreet plan voor semi-dringende verwijzingen en specialistische ondersteuning van huisartsen;
6. structureel overleg tussen AZORG en Huisartsenkring PANACEA om deze transformatie mee vorm te geven;
7. een duidelijke timing over verdere communicatie: wanneer volgt meer informatie, aan wie wordt die gegeven en op welke manier?

Vermijd een negatieve spiraal

Onze grootste vrees is dat een geleidelijke afbouw leidt tot een negatieve spiraal: minder artsen, minder verpleegkundigen, minder diensten, minder patiënten en uiteindelijk opnieuw minder aantrekkingskracht voor nieuwe artsen en zorgverleners, zowel binnen het ziekenhuis als daarbuiten.

Dit tast niet alleen het ziekenhuis aan, maar ook de aantrekkingskracht van de hele regio voor jonge huisartsen en HAIO’s. Belangrijk is ook te onderstrepen dat onze streek vandaag al moeilijk huisartsen aantrekt. Geraardsbergen behoort tot de gemeenten die het sterkst lijden onder die gebrekkige aantrekkingskracht. Een verdere afbouw van ziekenhuiszorg zou dat probleem alleen maar vergroten.

De impact van beslissingen die in Aalst worden genomen, reikt dus veel verder dan de muren van het ziekenhuis.

De druk op de huisarts, die de afgelopen jaren al steeds meer medische én administratieve taken kreeg, wordt hierdoor nog groter. Wie zal zich in de toekomst nog engageren om zich te vestigen in een regio waar de zorgstructuur steeds verder onder druk komt te staan?

Wij vragen daarom geen vage geruststelling, maar een duidelijk engagement.

Een collegiale vraag om antwoord

Wij willen benadrukken dat deze brief geen aanval is. Integendeel: wij weten dat veel medewerkers van AZORG vandaag al op hun tandvlees zitten en zich dagelijks inzetten voor onze patiënten. Ook voor hen zijn het onzekere tijden.

Onze bezorgdheid gaat over de beleidskeuzes die de toekomst van de zorg in onze regio bepalen.

Net daarom verwachten wij uit collegialiteit een duidelijk antwoord van AZORG. Deze open brief biedt AZORG de kans om op een transparante manier duidelijkheid te geven aan de huisartsen, de patiënten en de bredere regio.

Gezondheidsministers zetten de lijnen anders uit dan tot nu toe door AZORG gecommuniceerd werd

Het recente akkoord tussen de gezondheidsministers, waarin wordt gesteld dat er geen gedwongen sluitingen van ziekenhuissites komen, mag voor AZORG geen alibi zijn om Geraardsbergen formeel open te houden maar inhoudelijk verder uit te hollen.

Voor onze patiënten is niet de naam “campus” van belang, maar de vraag welke zorg er effectief en snel beschikbaar blijft. Als de hervorming werkelijk vertrekt van het principe “dichtbij als het kan, concentratie als het moet”, dan moet AZORG nu duidelijk maken wat hun finale plan met Geraardsbergen is, voor nu én voor de lange termijn.

Wij kunnen niet aanvaarden dat de regio eerst wordt gerustgesteld met vage communicatie, terwijl intussen stap voor stap functies verdwijnen, om vervolgens later voor voldongen feiten te worden gesteld met de boodschap dat de campus Geraardsbergen door het uitgeholde aanbod niet langer leefbaar zou zijn.

De bevolking, de huisartsen en andere zorgverleners in deze regio hebben nu recht op duidelijkheid.

De zorg voor onze regio mag niet verder uitgehold worden.

Het bestuur van Huisartsenkring Panacea