De modernisering van vijf Denderstuwen op Vlaams grondgebied – waaronder die van Geraardsbergen, Idegem, Pollare, Denderleeuw en Aalst – krijgt te maken met vertragingen en stijgende kosten. Er loopt ook nog een strafonderzoek. Dat blijkt uit antwoorden van Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder op parlementaire vragen van Vlaams parlementslid Guy D’haeseleer (Vlaams Belang).
De stuwen zijn cruciaal voor het regelen van het waterpeil op de Dender en het voorkomen van overstromingen. Ze garanderen bovendien voldoende diepte voor de binnenscheepvaart. Van de veertien stuwen op de rivier liggen er acht in Vlaanderen, waarvan vijf stroomopwaarts van Aalst worden herbouwd. Tegelijk worden er technische gebouwen, vispassages en aangepaste omgevingen voorzien.
Juridische procedures en technische problemen
De werken aan de stuw van Aalst bevinden zich in de eindfase. De nieuwe stuw wordt naar verwachting in de loop van 2025 officieel in gebruik genomen. Bij Geraardsbergen en Denderleeuw zijn de vergunningen weliswaar verleend, maar lopen er nog vernietigingsberoepen tegen deze beslissingen, onder meer door het Milieufront Omer Wattez en RALDES.
De vergunningsprocedure voor Idegem is nog lopende, terwijl de aanvraag voor Pollare pas in 2025 wordt ingediend. Ook bij de stuw in Aalst waren er beperkte vertragingen, onder meer door verontreinigde baggerspecie en technische bijsturingen tijdens de testfase.
Strafonderzoek
Bovendien loopt er een strafonderzoek naar de reeds uitgevoerde werken in Geraardsbergen. Het lopende strafonderzoek naar de werken aan de Denderstuwen in Geraardsbergen is het gevolg van herhaalde incidenten en klachten over onveilige werkomstandigheden bij het bedienen van de sterk verouderde installaties.
In maart 2024 stapten vijf scheepvaartbegeleiders naar de rechter. Zij omschreven hun werkomstandigheden als “levensgevaarlijk”: om de stuwen te bedienen moesten ze manueel werken met zware, versleten kettingen – een techniek die teruggaat tot de 19e eeuw. Deze gevaarlijke praktijken leidden al tot meerdere incidenten. Zo brak op 24 december 2023 een ketting aan de stuw in Idegem, waardoor een balk in het water viel en het mechanisme blokkeerde.
De begeleiders hadden hun bezorgdheid eerder al gemeld aan De Vlaamse Waterweg, maar volgens hun advocaat werd daar onvoldoende gevolg aan gegeven. Uit frustratie over het uitblijven van maatregelen en de aanhoudende risico’s, spanden ze een kortgeding aan. In dat kader werd ook een strafonderzoek opgestart om de omstandigheden en mogelijke nalatigheid grondig te onderzoeken.
Stijgende uitvoeringskosten
Hoewel voor vier van de vijf projecten dit jaar geen bijkomende kosten zijn gemeld, is de kostprijs voor de stuw in Idegem gestegen met 3 miljoen euro, als gevolg van een gedetailleerde herziening van het ontwerp. De stuw van Aalst werd in 2024 1,15 miljoen euro duurder, door aanpassingen aan de scope, prijsherzieningen en schadevergoedingen.
Een verdere kostentoename is niet uitgesloten, waarschuwt minister De Ridder. Nieuwe prijsherzieningen of technische complicaties kunnen het kostenplaatje nog verder doen oplopen.
Oplevering blijft onzeker
Hoewel de doorlooptijd voor een stuwproject normaal drie jaar bedraagt, maken de juridische procedures en technische obstakels de timing onzeker. Minister De Ridder kon voor de meeste projecten dan ook geen definitieve einddatum geven. Het is duidelijk dat de vernieuwing van de Denderinfrastructuur een complexe en kostbare onderneming blijft, waarin juridische en milieutechnische factoren een grote rol spelen.
Julien Borremans
Lees ook:
Geraardsbergen kiest voor leefbare dorpskern: Geen plaats voor zwaar verkeer in hart van Idegem