default

Waarheidsgetrouw beeld van wat zich werkelijk afspeelde in bunkers en dorp tijdens Slag om Gijzenzele in mei 1940

Bunkers, stille getuigen van Tweede Wereldoorlog

Tijdens Bunkerdag Oosterzele kreeg je een beeld van wat zich werkelijk heeft afgespeeld in de bunkers en in het dorp van Gijzenzele tijdens de Tweede Wereldoorlog. Lokaal bestuur, Bib, Dienst Toerisme, het Gijzels Genootschap van de Kerkuil, hebben zich afgesloofd om van Bunkerdag Oosterzele een heus evenement te maken. En dat werd het ook, met introductie van bellenman Marc Van Gaver, speech schepen Ruben De Gusseme, indrukwekkende old – timer militaire voertuigen, Belgische, Duitse, en geallieerde soldaten (een pluim voor de levensechte re-enactmentgroepen), kampement in de Kerkstraat aan bunker A36,  tentoonstelling Achtiendaagse Veldtocht in Sint – Bavokerk, getuigenissen, inkijk in authentieke bunkers, living history, doop en inwijding van de Chevrolet Bombtruck op Sint – Bavoplein, wandeling Betsbergroute (speciaal ontwikkeld voor Bunkerdag), photobooth, zoektocht met metaaldetectoren (en of de kinderen het vree wijs vinden), geleide wandeling en muzikaal entertainment van The Key Sisters, die het publiek live trakteerde op jaren 40 muziek, foodtruck, bar en sfeervolle animatie, viel er veel te beleven tijdens de Bunkerdag op het Sint – Bavoplein en de Kerkstraat in Gijzenzele. De VRT kwam langs en bracht een verslag van de Bunkerdag in het NWS journaal van 19 u. Een grote eer voor Oosterzele.
 
De wandeling langsheen de bunkers van Weerstandsnest Betsberg startte aan bunker A36 en slingerde verder naar bunkers A33, BE8, BE4, BE5, BE3, A32 en A18. De Betsberg is het hoogste punt van de gemeente Oosterzele en was bij de Duitse inval in 1940 van heel groot strategisch belang. Van Betsberg tot Kwatrecht waren de gevechten het hevigst. De Betsbergroute bracht je ook langs de Sint – Rochuskapel in Oosterzele, na de slag om Gijzenzele lag er een tijdelijk graf van wellicht een Duitse soldaat die op een verkenningstocht sneuvelde en er inderhaast werd begraven. Het oorlogsverhaal in Gijzenzele. Een stuk geschiedenis. Tijdens de 18 – daagse veldtocht trokken de Belgische eenheden zich stelselmatig terug. Eenheden van de 2 de divisie bestaande uit de 6 de linie, 5 de linie en in reserve de 28 ste linie ter verdediging van het Bruggenhoofd Gent belandden zo in Gijzenzele en Kwatrecht. Op 19 mei 1940 omstreeks 7 u na drie nachtmarsen bereiken een 600 – tal soldaten van de 6 de Linie uitgeput Gijzenzele. Aan bunker A36 bleek dat de toegangsdeuren van de bunker gesloten waren. De sleutels werden in allerijl opgehaald in de Leopoldskazerne in Gent. Men kon zich eindelijk installeren en met de voorbereiding van het veldwerk beginnen. Omstreeks 8 u zijn de verkenningen beëindigd. Om materiaal te hebben schuimt men boerderijen af, op zoek naar spaden, schoppen, houwelen, rieken, bijlen, zagen, landbouwgerei,…Het schootsveld wordt opgeruimd en het koren afgemaaid.  
De manschappen zijn moe en hongerig. Op zondag 19 mei is in de Sint – Bavokerk in de voormiddag de plechtige communie aan de gang. Door de oorlogsdreiging waren er maar twee communicanten. De ‘sjampetter’ reed rond om nog de resterende inwoners aan te manen om het dorp onmiddellijk te verlaten. Enkel de pastoor en zijn twee 80 – jarige zusters Emilie en Leonie weigerden te vertrekken. Op maandag 21 mei 1940 op de middag heeft een hevig drie uur durend artilleriebombardement op de stellingen in Gijzenzele plaats. Er was geen voedselbevoorrading tijdens de marsdagen, dan maar inbreken in de toenmalige bakkerij. Met de achtergelaten ingrediënten werd er voor het ganse bataljon brood gebakken. Op 21 mei 1940 rond 18 u ligt het dorp zwaar onder vuur. Duitse eenheden hebben bijna het ganse dorp ingenomen. Bunkers AV10/11/12 langs de Wettersesteenweg en het Halve Maanbos zijn in Duitse handen. Langs Belgische zijde wordt een tegenaanval ingezet. De Duitsers moeten zich overhaast terugtrekken. Er vallen veel gewonde en gesneuvelde soldaten. In het transformatiehuisje zat een sluipschutter verborgen, uit de massa afgeschoten geweerpatronen kon men afleiden dat hij heel wat Duitse soldaten heeft uitgeschakeld. De verschillende commandoposten krijgen het bevel tot terugtrekking. De soldaten in Gijzenzele zijn oververmoeid maar hebben geleerd dat de Duitsers niet onverslaanbaar zijn. Het prijs geven van een goed verdedigbare stelling heeft het moreel van de soldaten geen deugd gedaan. Bevelhebber Desprets krijgt het bevel zijn eenheid terug te trekken naar Nevele aan het afleidingskanaal van de Leie. De Slag om Gijzenzele/Kwatrecht wordt in de dagorders vermeld als één van de zwaarste veldslagen tegen het Duitse leger tijdens de 18 – daagse veldtocht. De gebeurtenissen op 19, 20 en 21 mei 1940 blijven 86 jaar later nog altijd in het collectieve geheugen hangen. WO II had een grote invloed op de Gijzenzeelse samenleving. De herinnering aan de gruwel blijft in Gijzenzele met de herdenkingen in mei, het oorlogsmuseum, de Halve Maanroute, evocatie in 2023, en nu met de Bunkerdag vers in het geheugen liggen. De Tweede Wereldoorlog was in Gijzenzele een oorlog die drie bangelijke dagen werd uitgevochten. Ook dat toonde de Bunkerdag, piëteit voor oorlogsslachtoffers, bewondering voor soldaten die vochten voor onze vrijheid. Uit de verslaggeving van majoor en commandant Desprets blijkt de afschuwelijke gruwel. Dat er hevig werd gevochten, blijkt uit het naslagwerk ‘Slechts drie dagen hebben de kanonnen gebulderd’. (marcel van de vijver, foto’s danny de lobelle).