Geraardsbergen. Hoeveel geld gaat naar de lokale activering naar werk, en hoeveel duurzame jobs levert dat op? Jens Rottiers (UP) vroeg op 10 november in de gemeenteraad om klare cijfers. Schepen van Sociale Zaken Patricia Flamez verdedigde de aanpak en wees op een stijgende uitstroom uit het leefloon. Wat elke deelnemer of succesvolle begeleiding kost, bleef echter onbeantwoord. Intussen zetten Vlaamse besparingen de beschikbare middelen verder onder druk.
De aanleiding voor de tussenkomst is een aanzienlijke kloof op de arbeidsmarkt. Volgens de lokale integratiescan waarnaar Rottiers in zijn schriftelijke vraag verwijst, bedroeg de werkzaamheidsgraad in 2021 bij inwoners van Belgische herkomst 77 procent, tegenover 56,1 procent bij inwoners van niet-EU-herkomst. Een verschil van 20,9 procentpunt.
Geraardsbergen zet verschillende initiatieven in om inwoners naar opleiding en werk te begeleiden. Rottiers verwees onder meer naar het integratieplan Van welkom tot meedoen, Concordia 2030, Bouwbaan, B-OOST Dender Zuid, Geef Kans op werk en de Lokale Activeringspacten. Maar volgens hem geven de publiek beschikbare projectbeschrijvingen niet altijd voldoende zicht op de kosten, het bereik en de blijvende resultaten.
Hoeveel deelnemers blijven aan het werk?
123 leefloongerechtigden zouden in 2024 zijn doorgestroomd naar de reguliere arbeidsmarkt. Voor Bouwbaan vermeldt Concordia 2030 volgens Jens Rottiers 276 tewerkstellingen over tien jaar. De vraag blijft hoe die resultaten zich verhouden tot de totale inzet van personeel en middelen. Hij pleitte voor een jaarlijkse rapportering per project, zodat de gemeenteraad kan beoordelen welke initiatieven resultaat opleveren en welke moeten worden bijgestuurd.
Volgens de schepen Flamez biedt het OCMW een brede begeleiding aan: van voorbereidende trajecten en stages tot artikel 60-tewerkstelling en verdere ondersteuning richting arbeidsmarkt. Daarbij wordt samengewerkt met onder meer VDAB, Ligo en Groep INTRO. De dienst Activering telt volgens haar acht arbeidstrajectbegeleiders, met bijkomende ondersteuning vanuit de personeelsdienst en de sociale dienst.
Anderstaligen vormen een belangrijke doelgroep. Oefenkansen Nederlands en taalondersteuning maken volgens Flamez uitdrukkelijk deel uit van het aanbod.
De schepen benadrukte dat de diensten de trajecten op vaste momenten evalueren. Daarbij wordt zowel de uitstroom uit het leefloon als de doorstroming naar werk gevolgd. Volgens de cijfers die ze tijdens het debat aanhaalde, steeg de uitstroom uit het leefloon binnen twaalf maanden van 17 procent in 2024 naar 21,5 procent in 2025. Voor de lopende opvolging sprak ze over 25 procent. Een uitstroom uit het leefloon betekent niet automatisch dat iemand duurzaam aan het werk is.
Op de vraag hoeveel iedere begeleiding of duurzame tewerkstelling precies kost, kwam geen afzonderlijke berekening per project. Volgens Flamez zijn personeelsinzet, subsidies en projectmiddelen te sterk met elkaar verweven om die bedragen zomaar uit te splitsen.
Besparingen tegenover grotere uitdagingen
Rottiers verwees naar de Vlaamse besparingen en de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Hij wilde weten hoe het bestuur zich voorbereidt op mogelijk meer hulpvragen, terwijl er minder middelen beschikbaar worden voor begeleiding naar werk.
Jens Rottiers plaatste een aangehaalde vermindering van ongeveer anderhalf miljoen euro over vijf jaar tegenover de jaarlijkse begeleidingskosten. Volgens het college blijven de ambities voor activering overeind.
Flamez beklemtoonde dat activering meer omvat dan mensen zo snel mogelijk aan een baan helpen. Voor sommige cliënten moeten eerst taalproblemen, gezondheidsproblemen of andere persoonlijke drempels worden aangepakt.
“Activering moet gepaard gaan met duidelijke afspraken, engagement en wederzijdse verantwoordelijkheden”, stelde ze. Het bestuur verwacht inspanningen van cliënten, maar moet volgens haar ook begeleiding en kansen bieden.
De precieze kostprijs per project, per deelnemer of per duurzame tewerkstelling bleef onbeantwoord. Volgens Patricia Flamez zijn personeelsinzet, subsidies en projectmiddelen daarvoor te sterk verweven. Ze beloofde een uitgebreider financieel overzicht aan de gemeenteraad.
Julien Borremans