Terwijl de Vlaamse regering eind vorig jaar nog stevig het mes zette in de werkingsmiddelen van Climaxi, valt de klimaat- en sociale beweging vandaag groots in de prijzen. In het Design Museum in Gent werd de organisatie bekroond tot Knack-held van de Democratie 2026. Een opsteker van formaat voor een vereniging die in de media vaak als “Gents” wordt bestempeld, maar haar maatschappelijke zetel en wortels wel degelijk in Herzele heeft.
De bekroning, een initiatief van het weekblad Knack in samenwerking met onder meer het Hannah Arendt Instituut en Socius, zet projecten in de bloemetjes die de democratie van onderuit versterken. De jury spaarde haar lof voor Climaxi niet: “Climaxi verzet zich op een zeer concrete en efficiënte manier tegen de ontwrichting van het leefmilieu. De Gentse (is dat niet Herzeelse) beweging laat zich daarbij niet uit het lood slaan door de felle tegenstand waar ze geregeld mee af te rekenen krijgt. Climaxi ziet de klimaatstrijd nadrukkelijk voor wat hij is: als een sociale strijd, met een geëngageerd ecologisch burgerschap als hoeksteen.”
Van Herzele naar heel Vlaanderen
Dat de jury spreekt over een “Gentse beweging”, doet in onze regio wellicht enkele wenkbrauwen fronsen. Hoewel Climaxi actief is over heel Vlaanderen en inderdaad heel wat acties en dossiers vanuit Gent aanstuurt, bevindt het kloppend hart – en de officiële zetel – van de vzw zich aan de Groenlaan in Herzele, pal in de Vlaamse Ardennen. Vanuit die uitvalsbasis helpt de beweging gewone burgers en buurtcomités om hun weg te vinden in het juridische doolhof van milieuvergunningen, bezwaarschriften en beroepsprocedures, zoals onder meer gebeurde in de grote PFAS-dossiers.
Waarom de subsidies werden teruggeschroefd
De erkenning als Held van de Democratie staat in schril contrast met het politieke klimaat waarin de organisatie het afgelopen jaar moest werken. In november 2025 besliste de Vlaamse regering – onder bevoegd minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit) – om de subsidies voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk voor de beleidsperiode 2026-2030 opnieuw te verdelen.
Voor Climaxi liep dat uit op een zware financiële aderlating: de werkingssubsidies werden drastisch teruggeschroefd tot het absolute decretaal minimum van 150.000 euro. De officiële reden voor die beslissing van het kabinet-Gennez en de Vlaamse regering lag bij de vermeende banden met de radicale actiegroep Code Rood. Na parlementaire vragen – onder meer vanuit N-VA-hoek – en een rapport van het dreigingsorgaan OCAD over radicalisering binnen bepaalde strekkingen van Code Rood, oordeelde de regering dat er geen Vlaams belastinggeld meer mag vloeien naar organisaties die acties van Code Rood ondersteunen of daar “geen ondubbelzinnig afstand” van nemen. Naast Climaxi zagen ook andere middenveldorganisaties zoals Vrede vzw, Vredesactie en DeWereldMorgen hun middelen gekortwiekt of geschrapt worden. Climaxi betwistte die beslissing overigens en trok ermee naar de Raad van State.
We will not surrender
Ondanks de krappe financiële armslag weigert de beweging de handdoek in de ring te gooien. In een eerste reactie op de prijs bedankt Climaxi de jury, vrijwilligers, redactie en leden uitvoerig, met een strijdvaardige boodschap richting Brussel: “Zelfs al komt er opnieuw een inlevering op ons af:
Om de weggevallen overheidsmiddelen op te vangen en onafhankelijk te blijven werken, doet de organisatie een warme oproep aan sympathisanten om mee “Held van de Democratie” en lid te worden. Een jaarlidmaatschap kost 25 euro (of 10 euro aan sociaal tarief) en kan geregeld worden via rekeningnummer BE13 8940 0184 2539.