BRAKEL – De geplande afbraak van de voormalige pastorie en oude dekenij in de Serpentestraat zorgt voor de nodige commotie in Brakel. Tijdens de gemeenteraad werd maandag het bestek en de gunningswijze voor de sloopwerken goedgekeurd. Het gemeentebestuur wil op de vrijgekomen site ruimte creëren voor het toekomstige vrijetijdscentrum. Vlaams Belang verzet zich tegen de afbraak en vraagt om het historische gebouw te behouden en het nieuwe centrum errond of ernaast te realiseren. Ook Groen stelde vragen, onder meer over de inplanting in een overstromingsgevoelig gebied.
De voormalige pastorie van Sint-Pieter-in-de-Banden dateert uit 1857-1859 en werd in 1909 tot dekenij verheven. Het gebouw is opgenomen in de inventaris van het bouwkundig erfgoed, maar is niet beschermd als monument. De gemeente is eigenaar van het pand, dat volgens het bestuur al geruime tijd leegstaat en in slechte staat verkeert.
Volgens schepen Peter Vanderstuyf is sloop noodzakelijk om voldoende ruimte te creëren voor het geplande vrijetijdscentrum.
“Het College heeft beslist om de oude en verlaten dekenij te slopen en zo genoeg ruimte te creëren voor de bouw van het vrijetijdscentrum in Brakel.”
Volgens Vanderstuyf biedt de volledige site bovendien mogelijkheden op langere termijn. De gemeente onderzoekt ook de aankoop van het naastgelegen huis. Daardoor zou een grotere site ontstaan die niet alleen plaats kan bieden aan een polyvalente theaterzaal, maar volgens het bestuur ook mogelijkheden kan creëren voor onder meer de kunstacademie of een toekomstig administratief centrum.
Gemeente: vergunning werd afgeleverd
Voor de sloop werd een omgevingsvergunning aangevraagd. Die werd op 6 juli 2026 afgeleverd. Tijdens de daaropvolgende beroepstermijn van dertig dagen kon bezwaar worden aangetekend bij de Bestendige Deputatie.
Volgens schepen Vanderstuyf werd van die mogelijkheid geen gebruikgemaakt.
“Het feit dat niemand, ook de hogere overheid noch Onroerend Erfgoed, enig beroep hebben ingesteld wil toch zeggen dat dit gebouw echt geen meerwaarde meer heeft.”
Het gemeentebestuur wijst daarnaast op de technische toestand van het gebouw en de hedendaagse woon- en energienormen. Een grondige renovatie zou volgens het bestuur ingrijpende werken vereisen, waaronder bijkomende isolatie. Bovendien zou het gebouw in het verleden al verschillende verbouwingen hebben ondergaan, waardoor het oorspronkelijke uitzicht volgens de gemeente sterk gewijzigd is.
Vanderstuyf haalt dan ook uit naar de kritiek vanuit de oppositie en benadrukt dat de oppositie volgens hem al geruime tijd op de hoogte was van de plannen.
Vlaams Belang: “Bouw de zaal ernaast”
Vlaams Belang-gemeenteraadslid Veronique Lenvain neemt een duidelijk ander standpunt in. Haar partij is voorstander van het nieuwe vrijetijdscentrum, maar wil de dekenij behouden.
“Wij zijn voor die zaal. Wij zijn tegen de sloop van een gebouw dat onze voorouders hebben gezet.”
Volgens Lenvain is het argument dat het gebouw vandaag in slechte staat verkeert onvoldoende. Ze wijst erop dat de gemeente zelf eigenaar is van het pand en dat het gebouw jarenlang heeft leeggestaan.
“Wie een pand laat leegstaan, mag de staat ervan later niet als reden gebruiken om het te slopen.”
Lenvain verwijst bovendien naar een beslissing uit februari 2021. Toen zou het schepencollege aan Solva hebben gevraagd om de dekenij te bewaren en te integreren in het toekomstige cultuurcentrum. Volgens Vlaams Belang roept dat vragen op over de huidige argumentatie dat behoud niet langer haalbaar of wenselijk zou zijn.
Het bestek voor de geplande sloop bedraagt 66.550 euro. Het perceel heeft een oppervlakte van ongeveer 2.286 vierkante meter, waarvan de bestaande dekenij ongeveer 239 vierkante meter inneemt.
“Een huis weg, en vandaag ligt daar gras”
Vlaams Belang verwijst ook naar een eerdere afbraak in dezelfde straat. In 2022 werd volgens Lenvain een woning gesloopt met het oog op de realisatie van een podiumzaal.
“Die zaal is er nooit gekomen. Vier jaar later ligt daar nog altijd gras. Wij willen niet dat de dekenij hetzelfde lot ondergaat.”
De partij vraagt daarom om eerst alternatieven te onderzoeken. Zo zou het vrijetijdscentrum volgens Vlaams Belang achter of naast de bestaande dekenij kunnen worden ingeplant. Het historische gebouw zou vervolgens bijvoorbeeld kunnen dienen als onthaalruimte, vergaderruimte voor verenigingen, atelier voor lokale kunstenaars of als plaats waar de geschiedenis van Brakel een plek krijgt.
Daarnaast vraagt Vlaams Belang duidelijkheid over de erfgoedwaarde van het gebouw. De partij wil weten of de conclusie dat de dekenij geen meerwaarde meer heeft uitsluitend door het gemeentebestuur werd gemaakt, dan wel gebaseerd is op een formeel advies van het agentschap Onroerend Erfgoed.
“In Zegelsem staat het klooster op de sloop, hier de dekenij. Zo verdwijnt ons erfgoed stuk voor stuk. Wij koesteren dat, wij slopen dat niet.”
Ook vragen over overstromingsgevoeligheid
Naast de discussie over erfgoed en de sloop stelde ook Groen-gemeenteraadslid Jeroen Vercruysse vragen bij de geplande inplanting. Hij kaartte onder meer aan dat de locatie overstromingsgevoelig is en vroeg naar de gevolgen daarvan voor de plannen voor het nieuwe vrijetijdscentrum.
Daarmee komt naast de erfgoedkwestie ook de ruimtelijke haalbaarheid van het project nadrukkelijk op de agenda te staan. De vraag is met andere woorden niet alleen wat er met de oude dekenij moet gebeuren, maar ook hoe en waar het toekomstige vrijetijdscentrum op deze site verantwoord kan worden gerealiseerd.
Erfgoed versus toekomstvisie
De discussie maakt duidelijk dat er in Brakel verschillende visies botsen. Het gemeentebestuur ziet in de afbraak vooral een kans om een ruime en multifunctionele site te creëren voor toekomstige publieke voorzieningen. Vlaams Belang vreest dan weer dat met de sloop opnieuw een stukje historisch Brakel verloren gaat en vraagt om eerst alle mogelijkheden voor behoud te onderzoeken.
De komende periode zal moeten blijken of de sloopwerken daadwerkelijk worden uitgevoerd en hoe het gemeentebestuur de opmerkingen over erfgoed, ruimtelijke inplanting en overstromingsgevoeligheid verder zal beantwoorden.
