BALEGEM – Aan het rondpunt in Gootje in Balegem is vrijdag 4 september een nieuw monument ter nagedachtenis aan Flying Officer Maurice Renard officieel ingehuldigd. De Belgische Spitfirepiloot maakte er op 30 augustus 1944, amper enkele dagen voor de bevrijding, een noodlanding. Het monument brengt hulde aan Renard, het plaatselijke verzet, de burgers die hem hielpen, het 349 Squadron en de drie slachtoffers die bij de noodlanding vielen.
Noodlanding in volle oorlogstijd
Op 30 augustus 1944 moest Maurice Renard met zijn zwaar beschadigde Spitfire een noodlanding maken in Balegem. De piloot wist het toestel veilig aan de grond te zetten, maar kwam daarmee midden in bezet gebied terecht.
Omwonenden en leden van het plaatselijke verzet aarzelden niet om de piloot te helpen. Ze brachten Renard in veiligheid, verborgen hem voor de Duitse bezetter en hielpen hem uiteindelijk ontsnappen. Dankzij hun moed bleef de Belgische piloot uit handen van de vijand.
De noodlanding kende echter ook een tragische afloop. Toen nieuwsgierigen het neergestorte vliegtuig kwamen bekijken, ging het boordgeschut onverwacht af. Een grootmoeder en haar kleinzoon kwamen daarbij om het leven. Een plaatselijke horlogemaker verloor een been. Het drama liet diepe sporen na in de Balegemse gemeenschap.
Spitfirevleugel als monument
Het nieuwe monument heeft de vorm van een vleugel van een Spitfire, het legendarische jachtvliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog. Op de vleugel staan de namen van Maurice Renard, de burgerslachtoffers en leden van het 349 Squadron. Ook een gedicht kreeg een plaats op het monument.
De zwart-witte strepen op het kunstwerk verwijzen naar de zogenaamde D-Day-invasiestrepen die geallieerde vliegtuigen droegen tijdens de landing in Normandië en de daaropvolgende bevrijding van West-Europa.
Het monument wil daarmee verschillende verhalen samenbrengen: het verhaal van een moedige Belgische piloot, van het verzet dat zijn leven riskeerde, van de burgers die hem hielpen, maar ook van de onschuldige slachtoffers van de oorlog.
Verleden en toekomst verbonden
De inhuldiging werd bijgewoond door vertegenwoordigers van Defensie, de Belgische luchtmacht en het gemeentebestuur van Maldegem, waar vorig jaar nog een monument voor het 349 Squadron werd onthuld.
Tijdens de plechtigheid waren er toespraken, getuigenissen, muziek en een bloemenhulde. Een parade met vaandeldragers en leerlingen van de Balegemse scholen symboliseerde de verbinding tussen verleden en toekomst.
Een geplande fly-over van Spitfires kon door de sterke wind niet doorgaan. Twee F-16’s van de Belgische luchtmacht brachten wel een indrukwekkend eerbetoon en scheerden laag over Balegem.
Na de plechtigheid werd het moment in stijl afgesloten met muziek, dans en een toast met het speciaal voor de gelegenheid herboren oud Balegems Spitfire Beer.
“Een baken van hoop en vrede”
Schepen van Erfgoed Ruben De Gussem benadrukt de bijzondere betekenis van het monument.
“Met dit monument brengen we 200 jaar geschiedenis samen. Van ‘Meuleke Te Vele’ tot de afbraak van brouwerij Janssens op deze plaats en het speciaal voor deze gelegenheid herboren oud Balegems Spitfire Beer. Maar bovenal vertelt het monument het verhaal van een unieke piloot, een legendarische Belgische eenheid en de uitzonderlijke moed van het Balegemse verzet.”
Ook burgemeester Orville Cottenie onderstreept de verbindende kracht van het monument.
“Dit monument verbindt generaties, mensen en gemeenten. Oosterzele zal voortaan verbonden zijn met Maldegem, Kleine-Brogel en de Meetjeslandse steunvliegvelden. Het is een blijvende herinnering aan de offers die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden gebracht en aan de gruwel van oorlog. Want waar ook ter wereld oorlog woedt, ze eist altijd onschuldige burgerslachtoffers.”
Het monument wordt elke nacht verlicht en permanent bevlagd. “Het moet een plaats van herdenking en een baken van hoop en vrede worden in onze gemeente”, besluit de burgemeester.
