In zijn onderstaand betoog vraagt Marc Laquière uit Oosterzele, die frequent het openbaar vervoer gebruikt, meer begrip en wederzijds respect. Het merendeel van de chauffeurs van De Lijn voeren simpelweg hun job goed uit en kunnen moeilijk met de vingers gewezen worden voor vertragingen en beleidskeuzes van de Vlaamse overheid. Reizigers verdienen dan weer een vriendelijke service.
‘Wie in een landelijke gemeente woont en geen auto kan gebruiken, merkt het elke dag: openbaar vervoer wordt stilaan een luxe in plaats van een basisvoorziening. Door oogproblemen ben ik al een geruime tijd aangewezen op het openbaar vervoer. Wat begon als een persoonlijke noodzaak, groeide uit tot een dagelijkse confrontatie met de gevolgen van een mobiliteitsbeleid, dat steeds meer inzet op besparen en steeds minder op bereikbaarheid’, duidt Oosterzelenaar Marc Laquière, die zijn bezorgdheid uit voor de reizigers maar ook voor het personeel van De Lijn.
‘Al jaren zien we hoe degelijk, efficiënt en betaalbaar openbaar vervoer terrein verliest. Subsidies voor De Lijn worden afgebouwd, bus en tramlijnen verdwijnen en dienstregelingen worden uitgekleed. Er wordt gewezen naar tegenvallende reizigersaantallen. Minder aanbod leidt tot minder reizigers, wat vervolgens wordt aangegrepen om nog meer aanbod af te bouwen. Het resultaat is voorspelbaar: steeds meer mensen worden richting auto geduwd, als ze daar tenminste de financiële middelen en de fysieke mogelijkheden voor hebben. Voor een rit heen en terug naar het UZ Gent met een gewone of met een Bolt of Uber moet je rekenen op minstens 80 euro’, zucht Marc. ‘Je kan beroep doen op Mutas. Heb je geen recht op verhoogde tegemoetkoming, dat moet je wel de eerste vijf ritten zelf betalen en aan een aantal voorwaarden voldoen. Vanaf de zesde rit krijg je een tussenkomst van het ziekenfonds, je betaalt een gereduceerd tarief. Tijdens vergaderingen moet ik voortdurend mijn uurwerk in de gaten houden, uit schrik de laatste bus of trein te missen. Voor mensen die ’s avonds werken, culturele activiteiten willen bijwonen of familie bezoeken, wordt het openbaar vervoer steeds minder een haalbare optie. Flexbussen bieden geen volwaardig alternatief. Ritten moeten vooraf gereserveerd worden en het systeem blijkt inefficiënt en minder betrouwbaar. Initiatieven zoals Mobitwin lijken op het eerste gezicht sociaal waardevol, maar deelname aan deze dienst is aan allerlei voorwaarden verbonden en is niet flexibel voor dringende of last-minute ritten.
‘Als reiziger ervaar ik dagelijks de frustraties van passagiers én chauffeurs. Reizigers ergeren zich wanneer bussen, trams of treinen op het laatste moment worden afgeschaft of veel later aankomen dan aangekondigd. Toch leef ik mee met de chauffeurs, die vaak onder moeilijke omstandigheden moeten werken. Ze krijgen te maken met luidruchtige en respectloze reizigers, mensen die zonder reden of herhaaldelijk op de stopknop drukken. Wanneer je als chauffeur in de achteruitkijkspiegel kijkt, kun je alleen hopen dat de situatie in de bus niet escaleert en dat je geen agressie hoeft te incasseren. Vroege shift, gesplitste diensten en lange werkdagen maken het beroep zwaar. Sommige chauffeurs beginnen extreem vroeg en/of beëindigen pas laat hun dienst. Wat veel chauffeurs het zwaarst vinden, is dat sommige interne beleidsmakers van De Lijn en politieke verantwoordelijken nauwelijks rekening houden met hun praktijkervaringen en verzuchtingen.
Dankwoorden op fotokaartje
‘Op rustige avondritten heb ik soms een praatje met buschauffeurs over hun job en over het mobiliteitsbeleid. Sommige chauffeurs moeten geregeld omrijden door slecht aangeduide weg omleidingen. Tijdens wegenwerken in Moortsele in 2025 – 2026 heb ik zelfs meermaals de chauffeurs, die op alternatieve routes werden ingezet, geholpen om de juiste weg terug te vinden. Na zo’n zenuwslopende rit vraag ik me telkens af hoe ik de chauffeur kan bedanken voor de veilige rit en de vriendelijkheid. Tijdens een van de ritten maakte mijn dochter Daphne op de bus een foto van mij. Met mijn geel rugzakje vond ze dat ik een oudgediende van De Lijn leek. Wanneer ik een chauffeur meemaak die vriendelijk is en mij veilig op mijn bestemming brengt, geef ik hem of haar mijn fotokaartje waarop ik tijdens de rit een persoonlijk dankwoord schrijf. Het gebeurt zelfs dat chauffeurs – die mij herkennen – even claxonneren of zwaaien wanneer ze mij onderweg zien wandelen’, glimt Marc Laquière.
Steeds meer gebruikers van het openbaar vervoer beseffen dat de zogenaamde decreet ‘basisbereikbaarheid’ in werkelijkheid vaak neerkomt op een afbouw van bestaande dienstverlening. Dat besef voedt het ongenoegen. Maar frustraties afreageren op chauffeurs, controleurs of op reizigers helpt ons niet verder. Als reizigers en personeel elkaar als tegenstanders zien, blijven de echte verantwoordelijken voor de afbouw van het openbaar vervoer buiten beeld’, concludeert Marc Laquière die op een gevatte wijze de bezorgdheden schetst van reizigers en chauffeurs. (marcel van de vijver, foto’s Daphne Laquière).
