Geraardsbergen. De onderwijskansarmoede in Geraardsbergen is de afgelopen tien jaar fors gestegen. Vooral in het basisonderwijs ligt de onderwijskansarmoede-indicator (OKI) hoger dan het Vlaamse gemiddelde. Ook ontvangen steeds meer leerlingen een schooltoeslag en groeit het aandeel kinderen dat thuis geen Nederlands spreekt. “Onze scholen leveren dagelijks sterk werk, maar zij kunnen deze uitdaging niet alleen dragen”, reageert Griet Blaton, schepen van Onderwijs.
Dat blijkt uit de nieuwe OKI-cijfers (HLN) voor het schooljaar 2024-2025 en gegevens van de Lokale Integratiescan Geraardsbergen.
Basisonderwijs boven Vlaams gemiddelde
De OKI-score wordt berekend op basis van vier kenmerken: het opleidingsniveau van de moeder, het recht op een schooltoeslag, de thuistaal en de buurt waarin de leerling woont. Hoe hoger de score, hoe groter de maatschappelijke en onderwijskundige uitdagingen voor een school.
In het Geraardsbergse basisonderwijs bedraagt de gemiddelde OKI-score 1,21 (tegenover 0,74 in 2015), terwijl het Vlaamse gemiddelde op 1,07 ligt. Van deze leerlingen heeft 22,1 procent een laagopgeleide moeder en 47,2 procent recht op een schooltoeslag. Daarnaast spreekt 33,1 procent thuis een andere taal dan het Nederlands en woont 18,9 procent in een buurt met veel schoolachterstand.
In het secundair onderwijs bedraagt de Geraardsbergse OKI-score 1,00, wat iets lager is dan het Vlaamse gemiddelde van 1,08. Toch ontvangt ook hier 41 procent van de leerlingen een schooltoeslag en spreekt 22,8 procent thuis geen Nederlands.
Sterke stijging in tien jaar
De stijging is in beide onderwijsniveaus opvallend. In het basisonderwijs steeg de OKI van 0,74 naar 1,21. In het secundair onderwijs steeg de indicator in tien jaar tijd van 0,76 naar 1,00. Volgens gegevens uit de Lokale Integratiescan steeg het aandeel basisschoolleerlingen met een schooltoeslag in tien jaar tijd van 20,9 naar 40,2 procent. Eventuele kleine afwijkingen tussen percentages uit verschillende databanken zijn het gevolg van een andere meetperiode of populatieafbakening.
Ninove scoort nog hoger
Naburige gemeenten laten een vergelijkbare trend zien. Ninove vertoont een gelijkaardig profiel, maar kampt in het basisonderwijs met een nog hogere gemiddelde OKI-score van 1,28.
Daar heeft 49,3 procent van de leerlingen recht op een schooltoeslag en spreekt 36,6 procent thuis geen Nederlands.
Geraardsbergen telt verhoudingsgewijs meer leerlingen met een laagopgeleide moeder. Ninove scoort hoger voor schooltoeslagen, thuistaal en wonen in een buurt met veel schoolachterstand. Zottegem en Brakel liggen doorgaans dichter bij of onder het Vlaamse gemiddelde.
Thuistaal bovengemiddeld divers
Ook de Lokale Integratiescan toont dat het aandeel leerlingen met een niet-Nederlandse thuistaal in Geraardsbergen op elk onderwijsniveau hoger ligt dan gemiddeld in Vlaanderen.
Bij de kleuters gaat het om 31,4 procent, tegenover 26,2 procent in Vlaanderen. In het lager onderwijs is dat 30,1 tegenover 25 procent en in het secundair onderwijs 23,6 tegenover 21,4 procent.
Een andere thuistaal vormt op zichzelf geen leerachterstand, maar kan wel bijkomende taalondersteuning vragen. In sommige scholen in de stadskern spreekt meer dan de helft van de leerlingen thuis geen Nederlands.
Brede aanpak nodig
“De stijging van de onderwijskansarmoede bevestigt dat steeds meer kinderen en gezinnen in Geraardsbergen onder druk staan. We zien dat steeds meer kinderen opgroeien in omstandigheden die hun kansen op school beïnvloeden”, laat Griet Blaton, schepen van Onderwijs, weten.
“Onze scholen leveren dagelijks sterk werk, maar zij kunnen deze uitdaging niet alleen dragen. Daarom gaan we als stadsbestuur investeren in een nog nauwe samenwerking tussen onderwijs, welzijn en sociale dienstverlening, met een bijzondere aandacht en focus voor Nederlandse taal, armoedebestrijding en het ondersteunen van gezinnen.”
Blaton zegt daarbij gericht in te zetten op gezinsondersteuning en ons flankerend onderwijsbeleid, zodat signalen en problemen vroeg kunnen worden opgepikt en aangepakt. “Via het overlegplatform Verbindend Schoolklimaat versterken we bovendien de brug tussen onderwijs en welzijn. Elk kind in Geraardsbergen verdient maximale kansen om zich te ontwikkelen.”
Julien Borremans